بازنمودِ نفوذ و تاثير زبان فارسي در فرهنگ نامه عربي - تركيِ اختري كبير

A representation of Persian language influence over Akhtari-e Kabir (Sihah-e Akhtari), an Arabic–Turkish dictionary

لغت نامه يا فرهنگ لغت عربي‌ به تركيِ اختريِ‌ كبير،‌‌ تاليف «مصلح‌الدين‌ اختري»، افزون بر ارزش ها و فوايد فرهنگ نامه اي و با وجود اينكه هيچ يك از دوسويِ زبان هايش فارسي نيست، مي تواند نمونه و بستر مطالعاتي خوبي براي نشان دادنِ نفوذ و تاثير زبان فارسي در ميان اهل علم و ادب، لغت شناسان و عربي‌آموزان تركِ عثماني در آسياي صغير باشد و اين گونه مي تواند ارتباط فرهنگي و زباني اين دو سرزمين كهن و بزرگ را نمايان كند. در اين نوشته كوشيده شده است برخي از تاثيرپذيري ها و بهره وري هاي اين فرهنگ لغت از زبان و ادب فارسي در حوزه لغات، اصطلاحات، اسامي خاص، تاريخ، فرهنگ، دستور زبان، شعر و نثر، بررسي و نمايانده شود.

Regardless of Its values and advantages as an Encyclopedia, Akhtari-e Kabir or Sihah-e Akhtari Arabic – Turkish lexicon (or dictionary), by Muslih Al-Din Mustafa Ibn Shams Al-din Ahmad karehisari Kutahiyyavi (D.968 / 1561) known as Akhtari, Usmani literary, linguist and faqih, Living in the era of Sultan Süleyman Kanûnîʹs kingdom, can set a good example to demonstrate growth of Persian language influence among the Scholars, philologists and the Usmani Arabic-learning in minor Asia, Despite the fact that this lexicon doesn’t include Persian language. In such a way, it can illuminate the cultural and linguistic relation between the two vast and ancient countries. In this article, I have tried to demonstrate how this lexicon has been benefited and affected by Persian language and literature in terms of vocabulary, expressions, names, dates, culture, grammar, prose and poetry.