مقايسه تركيبات موثره و ميزان فعاليت آنتي اكسيداني زعفران توليد شده در شهرستان‌هاي كاشمر و مرند

زعفران (Crocus sativus L.) محصولي ارزشمند و نيمه مقاوم به خشكي است كه مي تواند در شرايط بسيار متفاوت آب و هوايي مورد كشت و كار قرار گيرد. مهم ترين تركيب هاى شيميايى زعفران را كروسين و مشتق هاى كروستين تشكيل مي دهند. زعفران موارد استفاده مختلفي دارد، از جمله در صنايع غذايي به عنوان عامل عطر و طعم و همچنين در صنايع دارويي به عنوان ضد اسپاسم، ضد نفخ،‌ آرامبخش، ضد افسردگي و بيماريهاي قلبي. در اين پژوهش، نمونه هاي زعفران از شهرستان مرند با ارتفاع 1360 متر و كاشمر با ارتفاع 1000 متر از سطح دريا جمع آوري شدند و در شرايط مناسب و يكسان خشك گرديدند. همچنين نمونه تجاري از شركت معروف بسته بندي زعفران در بازار نيز تهيه گرديد. ميزان تركيبات مؤثره نمونه هاي زعفران شامل؛ كروسين، پيكروكروسين و سافرانال مورد ارزيابي قرار گرفت. بر اساس نتايج به دست آمده، در نمونه هاي جمع آوري شده از مرند، بيشترين ميزان تركيبات كروسين و پيكروكروسين مشاهده گرديد (ميزان جذب به ترتيب 306 و 118). همچنين فعاليت آنتي اكسيداني نمونه‌هاي زعفران نيز به روش احياي راديكال آزاد DPPH اندازه‌گيري شد. نتايج به‌دست آمده نشان داد كه زعفران اكوتيپ مرند ميزان تركيبات مؤثره و فعاليت آنتي اكسيداني بيشتري نسبت به اكوتيپ كاشمر دارد. بطور كلي با توجه به خشكي روزافزون و مسئله كم آبي در منطقه آذربايجان و كيفيت بالاي زعفران برداشت شده از زعفران زارهاي شهرستان مرند، زعفران مي تواند به عنوان محصولي جهت كشت و كار وسيع در اين منطقه قابل توصيه باشد.