بررسي بهره وري آب آبياري در سيستم هاي آبياري باراني و سطحي (مطالعه موردي: دشت قزوين)

اﻧﺪازهﮔﯿﺮي و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺷﺎﺧﺺ­ﻫﺎي ﺑﻬﺮه­وري آب در روش هاي مختلف آبياري (سطحي و تحت فشار) ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﮐﻤﯽ و ﮐﯿﻔﯽ اﯾﻦ نهاده ارزﺷﻤﻨﺪ از ﺟﺎﯾﮕﺎه ﺧﺎﺻﯽ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ. هدف از اين پژوهش مقايسه بهره­وري آب و بهره­وري اقتصادي آن در سيستم­هاي آبياري باراني و سطحي است. در اين راستا از اطلاعات و داده­هاي تفصيلي سيستم­هاي آبياري و عملكرد محصولات تحت كشت اين سيستم­ها در سال 1390 در دشت قزوين استفاده شده است.اطلاعات مورد نياز در اين مطالعه از طريق مراجعه حضوري به مزارع و تكميل پرسشنامه، دفترچه­هاي طراحي سيستم­هاي آبياري تحت بهره­برداري در مزارع مورد مطالعه و سازمان جهاد كشاورزي استان قزوين جمع­آوري گرديد. براساس نتايج حاصل از مطالعه، بهره وري آب آبياري در سيستم­هاي آبياري باراني براي جو 75/0 تا 5/2، يونجه 2/0 تا 76/1، ذرت 3/0 تا 78/2 و گندم 61/0 تا 2/2كيلوگرم بر مترمكعب به دست آمد. ميزان بهره وري آب آبياري در آبياري سطحي براي جو 43/0 تا 42/1، يونجه 12/0 تا 64/1، ذرت 22/0 تا 58/1 و گندم 43/0 تا 25/1كيلوگرم بر مترمكعب برآورد شد.حداقل و حداكثر بهره وري اقتصادي مصرف آب در آبياري سطحي بر حسب ريال بر مترمكعب به ترتيب برابر 1387 و 4617 براي جو، 382 و 5050 براي يونجه، 905 و 6474 براي ذرت دانه­اي، 1447 و 4159 براي گندم برآورد شد. حداقل و حداكثر بهره وري اقتصادي مصرف آب در آبياري باراني بر حسب ريال بر مترمكعب به ترتيب برابر 2442 و 8126 براي جو، 673 و 5420 براي يونجه، 1283 و 11395 براي ذرت دانه­اي، 2016 و 7319 براي گندم به دست آمد.