تنوع صفات مورفولوژيك و زراعي در جمعيت هاي گندم اينكورن (Triticum boeoticum و Triticum urartu) در شرايط عادي و تنش كم آبي

به منظور ارزيابي تنوع ژنتيكي صفات مورفولوژيك و زراعي و بررسي اثر تنش كم آبي روي آن­ها در 33 جمعيت از گونه T. boeoticum و هشت جمعيت از T. urartu آزمايشي به صورت طرح كرت­هاي خرد شده بر پايه طرح بلوك­هاي كامل تصادفي در 3 تكرار انجام شد. نتايج تجزيه واريانس از نظر كليه صفات اختلاف معني­داري بين جمعيت­ها را نشان داد. مقايسه گروهي بين دو گونه T. boeoticum و T. urartu نشان داد كه بين دو گونه از نظر اكثر صفات اختلاف معني­داري وجود دارد. با انجام مقايسه ميانگين، جمعيت­هاي 216.Tb، 176.Tb، 200.Tb، 3Tb.، 32. و 120.Tb با در نظر گرفتن صفاتي مانند طول سنبله اصلي، تعداد سنبلچه در سنبله اصلي، عملكرد دانه در بوته و روز تا ظهور سنبله جمعيت­هايي برتر شناسايي شدند. ضرايب هم‏بستگي بين ميانگين صفات در هر دو شرايط نشان داد كه عملكرد دانه با تعداد دانه در سنبله اصلي، ارتفاع بوته و عرض برگ هم‏بستگي مثبت و معني دار دارد. تجزيه خوشه­اي بر اساس كليه صفات جمعيت­ها را در دو خوشه قرار داد. به طور كلي نتايج اين مطالعه نشان داد كه تنوع موجود در گونه هاي وحشي اينكورن جمع­آوري شده از مناطق جغرافيايي مختلف ايران متاثر از صفات موروفولوژيك و زراعي بوده است و استان­هاي كرمانشاه و لرستان از نظر تنوع ژنتيكي مطلوب نيز نواحي جغرافيايي برخوردار شناخته شدند.