ارزيابي محصول تبخيرـ تعرق پتانسيل از سنجنده MODIS با استفاده از آمار ايستگاه‌هاي همديدي در استان زنجان

Evaluation of Potential Evapotranspiration from MODIS Product Using Synoptic Stations of Zanjan Province

تبخيرـ تعرق پتانسيل يك پارامتر مهم هواشناسي كشاورزي است و برآوردهاي قابل اطمينان از تبخير تعرق پتانسيل براي مديريت آبياري، تخصيص منابع آب، مديريت مصرف و تقاضا، طراحي و مديريت زير‌ساختهاي منابع آب و ارزيابي چرخه آب، عاملي حياتي است. به دليل محدوديت روشهاي ايستگاهي، تاكنون الگوريتم هاي مختلفي براي استخراج تبخيرتعرق پتانسيل از تصاوير ماهواره اي توسعه داده شده است. هدف از اين مقاله ارزيابي دقت محصول تبخيرتعرق از تصاوير سنجنده ماديس در يك دوره آماري 2000 الي 2012 بر فراز استان زنجان مي باشد. بدين منظور تبخيرـ تعرق پتانسيل با گام زماني روزانه از روش پنمن مانتيث فائو در چهار ايستگاه سينوپتيك استان زنجان طي دوره آمار محاسبه گرديد و سپس با استفاده از شاخص هاي آماري با نتايج حاصله از محصول تبخيرتعرق سنجنده ماديس مورد مقايسه وارزيابي قرار گرفت. كليه عمليات آماده‌سازي و پردازش لازم برروي تصاوير ماديس با استفاده از نرم‌افزار مطلب MATLABصورت گرفت. نتايج بررسي‌ها نشان داد كه محصول سنجنده ماديس (MOD16A2 ) ميزان تبخير تعرق پتانسيل را در تمامي ايستگاه هاي استان زنجان به جز ايستگاه خرم دره كمتر از ميزان محاسبه شده به روش پنمن مانتيث فائو برآورد مي‌كند. بطوريكه مقدار تبخيرتعرق در ايستگاه هاي خدابنده، زنجان و ماهنشان به ترتيب به ميزان 19/10 ، 55/10 و 68/3 ميليمتر در طي هشت روز كمتر براورد گرديده است و در ايستگاه خرمدره ETp به ميزان 57/0+ بيش براورد داشته است. همچنين ضرايب همبستگي بدست آمده از ايستگاههاي خدابنده، خرمدره، زنجان و ماهنشان بين محصول ماهواره اي و تخمين ايستگاهي برابر 77/0 ، 78/0 ، 74/0 و 78/0 بود كه در مجموع باتوجه به ضرايب همبستگي بالا مي‌توان گفت محصول ماهواره اي تبخيرتعرق در مناطق فاقد آمار قابل استفاده است.