نقشه يابي ارتباطي صفات زراعي در توتون هاي شرقي (.Nicotiana tabacum L)

توتون (Nicotiana tabacum L.) يكي از محصولات با ارزش كشاورزي و صنعتي است. مطالعه اكثر صفات مهم در توتون، به دليل ماهيت كمي، كنترل چندژني و تاثيرپذيري از عوامل محيطي دشوار است. در ميان روش­هاي مختلف مطالعه صفات كمي، نقشه­يابي ارتباطي به واسطه استفاده از اطلاعات فنوتيپي و نشانگرهاي مولكولي DNA، از جمله كاراترين روش­ها براي اين منظور است. در اين تحقيق، ارزيابي فنوتيپي 100 ژنوتيپ توتون شرقي در قالب طرح لاتيس ساده ۱۰ × ۱۰ با دو تكرار در مزرعه تحقيقاتي مركز تحقيقات توتون اروميه انجام گرفت. صفات مختلف زراعي شامل ارتفاع بوته (PH)، قطر ساقه (SD)، تعداد روز تا ۵۰ درصد گل­دهي (D50F)، تعداد برگ (LN)، طول برگ (LL)، عرض برگ (LW)، عملكرد برگ تر در كرت (FLYP) و عملكرد برگ خشك در كرت (DLYP) اندازه­گيري شدند. انگشت­نگاري 90 ژنوتيپ از 100 ژنوتيپ با استفاده از ۲۶ جفت آغازگر ريز­ماهواره انجام گرفت. بررسي ساختار جمعيت ژرم­پلاسم­هاي مورد مطالعه با استفاده از نرم­افزار Structure آن­ها را به سه زير مجموعه تقسيم كرد. فقدان تعادل پيوستگي ژني و تجزيه ارتباط بين نشان­گر و صفات مورد مطالعه با استفاده از نرم­افزار TASSEL 2.1 انجام شد. نتايج مربوط به شاخص­هاي فقدان تعادل پيوستگي ژني نشان داد كه ارزش r2 بين 00001/0 الي 267/0 با ميانگين R2 برابر با 027/0 و همچنين مقدار D´ بين 0065/0 الي ۱ با ميانگين 242/0 بوده است. با استفاده از مكان­يابي ارتباطي بر­اساس مدل GLM و MLM به­ترتيب ۱۶ و 10 نشان گر شناسايي گرديد كه ارتباط معني­دار با عوامل كنترل­كننده صفات زراعي داشتند. در اين مطالعه نشان گر PT30159 با صفات تعداد برگ، ارتفاع بوته و تعداد روز تا ۵۰ درصد گلدهي و نشانگر PT30046 با صفات طول برگ و قطر ساقه و نشانگر PT30292 با صفات قطر ساقه و تعداد روز تا ۵۰ درصد گلدهي پيوستگي داشته و هم­مكان بودند. وجود نشانگرهاي هم­مكان در به­نژادي گياهي موثر مي­باشد.