مطالعه تطبيقي اوصاف شي در مسئوليت مدني ناشي از اشيا در حقوق ايران و فرانسه

فعل ناشی از اشیا مانند فعل زیان‌بار انسان می‌تواند موجب مسئولیت كسانی شود كه آن‌ها را در اختیار دارند. قانون مدنی فرانسه در زمان تصویب خود، اصل كلی مسئولیت ناشی از اشیا را پیش‌بینی نكرد و تنها در مواد 1385 و 1386، مسئولیت خسارات ناشی از حیوانات و ساختمان‌ها را لحاظ نمود. اما در اواخر قرن نوزدهم، بر مبنای تفسیر بند 1 مادۀ 1384 این قانون، این اصل در قلمرو مسئولیت قرار گرفت. در حقوق ایران نیز مواد 333، 334 قانون مدنی، همچنین موادی از قانون مجازات اسلامی مانند 511، 512، 514، 515، 518، 522، 528 و 534 و مادۀ 1 قانون بیمۀ اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیۀ موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث به شناسایی این مسئولیت پرداخته است؛ بدون آنكه به اوصاف شیء در ایجاد مسئولیت بپردازد. هدف از تنظیم این مقاله آن است كه با مطالعۀ تطبیقی بیان گردد. در مسئولیت شیء، تفاوتی نمی‌كند شیء جان‌دار یا بی‌جان، خطرناك یا غیرخطرناك، منقول یا غیر‌منقول و ساكن یا متحرك باشد؛ حتی ضرورتی ندارد شیء از جانب انسان هدایت و اداره شده باشد و در صورت وجود اركان مسئولیت مدنی، فعل زیان‌بار شیء می‌تواند سبب مسئولیت دارندگان آن‌ شود.