تجزيه ژنت كيي صفات مرتبط با عملكرد دانه در ژنوتيپ هاي گندم تحت شرايط آبياري مطلوب و تنش خشكي انتهاي فصل

به منظور بررسي تنوع ژنتيكي و شناسايي روابط بين صفات در 20 لاين و رقم گندم، دو آزمايش جداگانه در مراكز تحقيقات كشاورزي آذربايجان غربي)ايستگاه مياندوآب( و همدان در سه تكرار، در سال زراعي 87 - 86 در شرايط آبياري مطلوب و تنش خشكي انتهاي فصل مورد ارزيابي قرار گرفتند. نتايج مقايسات ميانگين نشان داد در شرايط آبياري مطلوب ژنوتيپ شماره 2 با ميانگين 980 / 8 تن در هكتار، در شرايط تنش ژنوتيپ هاي 2 و 8 به ترتيب با ميانگين 800 / 6 و 900 / 6 تن در هكتار بالاترين عملكرد دانه را به خود اختصاص دادند. در شرايط آبياري مطلوب صفات ارتفاع بوته )** 24 / 0( و عملكرد بيولوژ كي )** 59 / 0( و در شرايط تنش رطوبتي، طول ريشك )** 0/49 (، تعداد دانه در سنبله )** 41 / 0( عملكرد بيولوژ كي )** 83 / 0( و شاخص برداشت ** 25 / 0( همبستگي مثبت و روز تا رسيدگي )** -0/25 ( همبستگي منفي با عملكرد دانه نشان دادند. نتايج رگرسيون گام به گام صعودي نشان داد در شرايط آبياري مطلوب صفات عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت ) 56 / 0= R2 (، و در شرايط تنش، صفات عملكرد بيولوژ كي، شاخص برداشت و تعداد دانه ) 97 / 0= )R2 بيشترين تغييرات عملكرد دانه را توجيه كردند. در تجزيه عليت صفات، عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت در هر دو شرايط مطلوب و تنش اثر مستقيم و مثبت بر روي عملكرد دانه نشان دادند، اما صفت عملكرد بيولوژيك از طريق كاهش شاخص برداشت بر روي عملكرد دانه اثر غير مستقيم منفي تحت هر دو شرايط داشت. در تحقيق حاضر مشخص شد گزينش بر اساس عملكرد دانه مي تواند مفيد باشد، صفات عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت به عنوان صفات موثر بر عملكرد دانه شناسايي شدند و ژنوتيپ شماره 2 به عنوان ژنوتيپ برتر در هر دو شرايط محيطي شناسايي شد.