بررسي متغيرهاي آسايش محيطي با تاكيد بر ارتقاي كيفيت يادگيري در فضاي آموزشي

ویژگی‌های كالبدی مدارس ازجمله مباحث مهم در ارتقای كیفیت آموزش و یادگیری است. شرایط نامناسب محیط مدارس و عدم هماهنگی بنا با محیط اطراف لزوم توجه به مسائل آسایش محیطی را دوچندان می­نماید. پژوهش حاضر با هدف بازشناسانی معیارهای آسایش محیطی و ارائه راه­كارهایی برای ارتقای كیفی كالبد مدارس مبتنی بر بهبود یادگیری دانش­آموزان، انجام ‌شده است. روش تحقیق پیمایشی است و جامعة آماری مورد بررسی دو گروه می­باشند. گروه اول متخصصان رشته‌های معماری و روان­شناسی دانشگاه‌های تهران و گروه دوم دبیران و هنرآموزان مشغول به فعالیت در سال تحصیلی 1394-1393 در شهرستان زاهدان هستند. گروه متخصصان مورد مصاحبه قرارگرفته، طبق روش دلفی1 12 نفر بوده­اند و حجم نمونه گروه دوم 310 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه­ای چندمرحله‌ای تعیین‌شده است. استخراج متغیرهای تأثیرگذار با استفاده از پیشینة تحقیق و مصاحبه با متخصصان صورت گرفته است. در مرحلة دوم پرسشنامه­ای بر پایة متغیرهای به­‌دست­‌آمده تهیه ‌شده و از آن برای سنجش دیدگاه دبیران استفاده گردید. آنچه از تحلیل داده‌های حاصل از پرسشنامه به دست آمد بیانگر این مطلب است كه از میان عوامل تأمین‌كنندة آسایش محیطی، به ترتیب اهمیت پنج عامل شامل: استفاده از نور طبیعی، تعبیة پنجرة مناسب، كنترل دما، توجه به كیفیت هوا و كاهش آلودگی­های صوتی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر بهبود كیفیت یادگیری در فضاهای آموزشی هستند. در تحقیقات پیشین اغلب به‌صورت كیفی به تأثیر نور، دما، تهویه و صوت پرداخته‌ شده است. در برخی موارد نیز تأثیر یكی از عوامل بر یادگیری مورد بررسی قرار گرفته است و معیار سنجش نمرات دانش­آموزان یا دیدگاه آن­ها بوده است؛ اما در این پژوهش تأثیر پنج عامل محیطی بر یادگیری به‌صورت كمّی و در قالب متغیر كلی آسایش محیطی مدارس بررسی شده است. در پایان توجه به هركدام از مؤلفه‌های مؤثر در قالب راه­كارهای معماری فضاهای آموزشی در راستای ارتقای یادگیری كاربران ارائه ‌شده است.