بررسي اثرات تنش اسمزي و سميت يوني ناشي از شوري با استفاده از پاسخ هاي سريع فتوسنتزي گندم دوروم

شوري رشد گياه را از طريق تنش اسمزي ناشي از وجود نمك در محيط اطراف ريشه و نيز سميت يوني ناشي از تجمع نمك در برگ ها تحت تاثير قرار مي دهد. ارزيابي ويژگي هاي فتوسنتزي به عنوان روشي سريع و غيرتخريبي، توان بالايي براي بهبود بهره وري گياه و تحمل به تنش دارد. به منظور بررسي اثرات تنش اسمزي كوتاه مدت (45 دقيقه) بر ويژگي هاي فتوسنتزي، چهار رقم­ گندم دوروم (به نام هاي كولتر، سكلاوي، كانديكنز، بركوليا) با تحمل شوري متفاوت، در غلظت هاي پايين 50 ميلي­مولار كلريدسديم و كلريدپتاسيم در آزمايشي گلداني ارزيابي شدند. تبادلات گازي و به دنبال آن فتوسنتز بلافاصله با آغاز تنش اسمزي ناشي از هر دو تيمار (بهترتيب به ميزان 10-15 و 3-5 درصد) كاهش يافتند، اگرچه با گذشت زمان ميزان آنها تا حدودي ترميم يافت. ويژگي­هاي فتوسنتزي بهطور مشابه به غلظت­هاي ايزواسمزي كلريدسديم و كلريدپتاسيم پاسخ دادند. ارتباط بين غلظت سديم برگ و پاسخ هدايت روزنه­اي هر چهار رقم، 45 دقيقه پس از رويارويي با هر دو نوع نمك نشان داد كه هيچ تاثير ويژه­ اي از حضور سديم در گياه وجود ندارد. در مجموع به نظر مي­رسد مهم­ترين عامل ايجاد پاسخ­هاي فتوسنتزي در استفاده از مواد اسمزي مختلف، در واقع فشاراسمزي ناشي از تنش در فضاي اطراف ريشه بوده است نه اينكه اثرات يوني ناشي از سميت سديم باشد.