برآورد و مقايسه وضعيت امنيت غذايي و تأثير متغيرهاي اقتصادي بر آن در استان‌هاي ايران

The Impact of Economic Variables on Food Security in the Provinces of Iran: Measuring and Comparing

امنيت غذايي همواره يك مشكل جهاني بوده و توجه دولت‌‌‌‌مردان و محافل علمي را به خود جلب نموده است. از اين رو، هدف اصلي اين پژوهش، برآورد وضعيت امنيت غذايي و شناسايي متغيرهاي مؤثر بر تقويت يا تضعيف آن در سطح استاني است. در اين راستا، نخست به مطالعه وضعيت امنيت غذايي استان‌‌‌‌ها با شاخصي فرابخشي و چند ضابطه‌‌‌‌اي مبتني بر نمايه توسعه انساني، طي دوره 13921385 پرداخته شده است. نتايج نشان مي‌‌‌‌دهد به طور متوسط استان‌‌‌‌هاي سيستان و بلوچستان، هرمزگان و خراسان جنوبي از پايين‌‌‌‌ترين وضعيت امنيت غذايي و استان‌‌‌‌هاي آذربايجان شرقي، خراسان رضوي و فارس از بالاترين وضعيت امنيت غذايي برخوردارند. در مرحله بعد، تأثير متغيرهاي اقتصادي بر وضعيت امنيت غذايي، با روش داده‌‌‌‌هاي تابلويي پويا بررسي شده است. نتايج اين بخش حاكي از آن است كه متغيرهايي نظير رشد اقتصادي استان‌‌‌‌ها عاملي مثبت و شاخص شهرنشيني و شاخص قيمت مواد غذايي استان‌‌‌‌ها عاملي منفي در بهبود وضعيت امنيت غذايي است. به طوري كه با افزايش رشد اقتصادي، كاهش شهرنشيني و شاخص قيمت مواد غذايي وضعيت امنيت غذايي استان‌‌‌‌ها بهبود مي‌‌‌‌يابد. يافته‌‌‌‌هاي تحليل حساسيت، تأييد‌‌‌‌كننده اين نتايج مي‌‌‌‌باشد.

Food security has been a global problem and has attracted the attention of policymaker and scientific circles. So, the purpose of this study is calculating food security in provinces and identifying variables that strengthen or stopping it. In this regard, first food security situation of the provinces of Iran during 20062013 are calculated with multi sectoral index based on human development index. The result shows that on average provinces of Sistan and Baluchistan, Hormozgan and South Khorasan have worst food security situation and East Azerbaijan, Khorasan and Fars have the highest food security situation. Then examine the impact of economic factors on food security with Dynamic Panel Data method.  The result suggests that economic growth index is a positive factor, urbanization and consumption price are negative factors in improving food security index. The result of Sensitivity analysis reinforces the same result.