رويكردي تحليلي بر تاثير انديشه ها در معماري و شهرسازي؛ تحليل تطبيقي انديشه هاي فلسفي و حكمي

(An Analytical Approach toward the Effects of Thoughts in Architecture and Urban Design (Comparative Analysis of Philosophical and Wisdom Thoughts

موضوع اين مقاله بررسي تاثير انديشه ها بر شكل گيري آثار معماري و شهرسازي است. انديشه هاي حكمي وفلسفي تاثير بنياديني در تاريخ معماري شهرسازي دنيا داشته اند. به عبارتي، هنر و معماري هر ملتي در طول تاريخ، نمود بيروني و مادي شده انديشه هاي مختلف، به عنوان تبلوردهنده درونمايه هاي فكري و فرهنگي مردمان آن سرزمين بوده است. به عبارتي هنر و معماري داراي حقيقت تاريخي اي است كه در هر دوره به اقتضاي الگوواره هاي غالب بر اذهان، افهام و قلوب به نحوي ظهوردارد. شكل گيري فضاهاي كالبدي و آثار هنري در هر شرايطي متاثر از انديشه هاي فلسفي و حكمي بوده است. در تحليل انديشمندان به طور عام و انديشمندان شرقي به طور خاص تمايز مشخصي بين اين انديشه ها و تاثيرات آن ها به چشم نمي خورد. اين مقاله با هدف بررسي دقيق تر مفاهيم فلسفه و حكمت و بيان ويژگي هاي انديشه هاي نشات گرفته از مفاهيم و مباني فلسفي و حكمي سعي در تبيين ويژگي هاي هنر، هنرمند و آثار هنري برخوردار از اين انديشه ها دارد. روش تحقيق مقاله، بررسي اسنادي و تحليل هاي توصيفي- تفسيري متون و آثار معماري مختلف است، كه با بهره گيري از استدلال منطقي و تحليل هاي كيفي بررسي شده اند. نتايج اين تحقيق نشان دهنده آن است كه انديشه هاي فلسفي و حكمي تاثيرات بنياديني بر شكل گيري آثار مختلف معماري گذاشته است. نوع تاثيرگذاري و خاستگاه اين دو نوع انديشه داراي تفاوت هاي جوهري بوده و آثار هنري و معماري غرب و شرق به ترتيب بيشتر متاثر از انديشه هاي فلسفي و انديشه هاي حكمي مي باشند. حكمت همان فلسفه غربي نيست، بلكه داراي تفاوت هاي جوهري و اساسي با آن بوده و به تبع آن نيز انديشه هاي فلسفي و حكمي داراي تفاوت هاي ماهوي مي باشند. معماري شرقي به خصوص معماري ايراني بيشتر متاثر از انديشه هاي حكمي الهي است و مبتني بر تجربه استحساني و شهود. هر نوع شناخت از آن، با شناخت عوالم آن جهاني و اين جهاني آفريننده آن قابل درك و استنباط خواهد بود. در حالي كه هنر و معماري غرب عمدتاً، تبلور انديشه هاي فلسفي و تجربه و تعقل است.