ارائه روش مهندسي آينده در سيستم هاي پيچيده

آينده پژوهي به مثابه پژوهشي بين رشته اي در حيطه واقعيت هاي انساني- اجتماعي است كه هدف آن تدوين تجويزهايي است كه عمل به آنها تحقق مطلوب ترين آينده ممكن را نويد مي دهد. از طرفي، بسياري از ساختارهاي اجتماعي داراي ويژگي هايي هستند كه نظريه پيچيدگي، آنها را به عنوان سيستم هاي پيچيده دسته بندي مي كند. سيستم هايي با ويژگي هاي مهمي مانند توانايي ايجاد رويدادهاي بزرگ و نوايندي كه از منظر آينده پژوهي براي مطالعه آينده بسيار كليدي است. آينده پژوهي در مطالعه و ساخت آينده هايي كه در بستر پيچيدگي شكل مي گيرند با عدم قطعيت مواجه است. از سوي ديگر، مهندسي يكي از شاخه هاي علم است كه تجربيات عملي موفقي در زمينه مهار عدم قطعيت دارد. پژوهش حاضر در پاسخ به اين پرسش كه روش هاي مرسوم آينده پژوهي براي سيستم هاي پيچيده چقدر مناسب هستند، شكل گرفته است. در اين پژوهش مسيري براي دستيابي به فرايند توسعه مناسب براي انجام پروژه هاي آينده پژوهي در بستر سيستم هاي پيچيده ترسيم شده است. به منظور برجسته كردن اهميت سيستم هاي پيچيده، ابتدا چالش هاي پيش بيني در آينده پژوهي مورد بررسي قرار مي گيرد و سپس سيستم هاي پيچيده و ويژگي هاي آنها مطالعه مي شود. دانش به دست آمده از پژوهش هاي انجام شده و مطالعه منابع براي رسيدن به فرايند توسعه از طريق پرسشنامه بين متخصصان آينده پژوهي و سيستم هاي پيچيده در داخل و خارج از ايران مورد پردازش قرار گرفت. درنهايت بر اساس دانش به دست آمده، مدلي (فرايند توسعه) با تكيه بر اصول مهندسي مانند قانون 80-20، تكرار گام ها در سيستم هاي پيچيده براي دستيابي به حداكثر اطلاعات از سيستم، مدل سازي محاسباتي و شبيه سازي ارائه شده است. اين مدل مي تواند براي پژوهشگران آينده پژوهي مورد استفاده قرار گيرد و از آنجايي كه در اين مدل، آينده به عنوان محصولي براي توسعه تعريف مي شود كه براي محقق سازي آن از برخي اصول مهندسي منطبق با سيستم هاي پيچيده استفاده شده، اين مدل «مهندسي آينده» نام گذاري شده است.