تحليل و بررسي مباني و ادله ابن‌سينا در خصوص فناناپذيري نفوس

ابن‌سينا معتقد است نفس انساني داراي حيات جاودانه است؛ لكن وي به‌رغم باور به ابدي بودن نفس، ازلي بودن آن را نمي‌پذيرد و به حدوث تجردي نفس باور دارد. وي در بسياري از آثارش، ادله‌اي براي اثبات جاودانگي نفس اقامه كرده است. ابن‌سينا با استفاده از اصولي چون تعلق تدبيري نفس به بدن، نيازمندي نفس به عقول مجرده، مجرد بودن نفس انساني،‌ تعقل ذات توسط نفس، تعقل امور نامتناهي توسط نفس، و نابود نشدن نفس توسط علل موجده‌‌ آن، ادله‌اي براي اثبات جاودانگي نفس اقامه مي‌كند. در اين ميان، آنچه به‌گونه‌اي هسته مشترك تمام ادله‌ ابن‌سينا را تشكيل داده است و به‌صورت مستقيم يا ضمني، در ادله‌ وي ديده مي‌شود، بساطت و تجرد نفس انساني است. ابن‌سينا در آراي خود در اين زمينه، تحت تأثير افكار ارسطوست. ادله‌ ابن‌سينا، اگرچه تا اندازه زيادي در اثبات جاودانگي نفس موفق بوده است، رخنه‌هايي نيز دارد كه از آن جمله عدم‌‌تبيين چگونگي استكمال نفس در عين وجود تجردي آن است. اين مسئله در آراي ملاصدرا مورد توجه و اصلاح قرار مي‌گيرد.