روابط بينامتني در شعر شمع منوچهري و ميكالي

يكي از جلوه هاي مهم همگرايي فكري - فرهنگي ميان ملل و اقوام بشري، سنت هاي مشترك ادبي است. از جمله اين اشتراك ها در ادب فارسي و عربي، شعر شمع است كه به ادب الشمعه نيز معروف است و از ديرباز در آثار برخي پارسي سرايان و تازي گويان انعكاس يافته است. اين سخنوران، با به كارگيري ابزارهاي هنري گوناگون به ويژه تشبيه، شمع را در دواوين و آثار خويش به تصوير كشيده­اند و امروزه مي توان هنرنمايي آنان را دستمايه پژوهش­هاي بينامتني در ادبيات تطبيقي قرار داد. از جمله شاعران شمع­پرداز در ادب پارسي و عربي، منوچهري و ميكالي به شمار مي­آيند. منوچهري در توصيف شمع، بيشتر از اجزاء و عناصر طبيعت بهره برده است ولي ميكالي غالباً آدم­نمايي نموده و شمع را به انساني عاشق يا معشوق همانند ساخته است. گاهي نيز هر دو سخنور، شمع را همچون شاخه گلي (زرد) يا عاشقي زرد و زار دانسته­اند. اين جنبه­هاي اشتراك و افتراق در تعابير و تشبيهات دو شاعر و شيوه­هاي انديشيدن آن­ها درباره شمع، موضوع پژوهش تطبيقي اين مقاله بنيادي است كه به شيوه تحليلي - توصيفي فراهم آمده است؛ از جمله ره­آوردهاي اين پژوهش، گسترش و تعميق ادبيات تطبيقي در مشرق­زمين و ارائه وجوه ديگري از اشتراك فرهنگي – ادبي ميان ايران و ملل عربي است.