بررسي اثر تتراد لانتانيد در گرانيتوييدهاي توده نفوذي الوند (همدان)

The lanthanide tetrad effect in granitoid of the Alvand Intrusive Complex, Hamedan

توده نفوذي الوند در پهنه پلوتونيكدگرگوني سنندج سيرجان (بين شهرهاي همدان و تويسركان) و در گستره‌اي نزديك به 400 كيلومترمربع برونزد دارد. برپايه داده‌هاي ‌سن‌سنجي UPb زيركن، سن جايگيري اين توده ژوراسيك ميانيپسين به‌دست آمده ‌است. اثرات تتراد لانتانيد بيشتر در الگوهاي REE مربوط به گرانيتوييدهاي الوند ديده مي‌شود. درجه اثر تتراد (TE1,3) ارزيابي شده و در برابر نسبت‌هاي K/Rb، Y/Ho، Zr/Hf، Sr/Eu و Eu/Eu* ترسيم شده است. اين نمودارها نشان مي‌دهند كه اثر تتراد موازي با روند تحول گرانيت پيشروي مي‌كند؛ به‌گونه‌كه در نمونه‌هاي جدايش‌يافته‌تر اثر تتراد چشمگيري ديده مي‌شود. در اين نمونه‌ها، آنومالي منفي Eu در الگوي REE بهنجار شده در برابر تركيب كندريت، معمولاً برپايه جدايش فلدسپار توضيح داده مي‌شود؛ هرچند بررسي‌هاي ديگر گوياي آن است كه جدايش Eu ميان مذاب به‌جا‌مانده و يك سيال آب‌دار دما بالاي هميافت با آن مي‌تواند تمركز Eu در سنگ‌هاي بسيار جدايش‌يافته را بسيار كاهش بدهد.

The Alvand Intrusive Complex (AIC) is located in an area between Hamedan and Tuyserkan cities, and crops out over an area 400 km2 intruding the SanandajSirjan plutonometamorphic belt. The emplacement age of the AIC is constrained to Upper to Middle Jurassic, based on U–Pb zircon geochronogic data. Lanthanide tetrad effects are often observed in REE patterns in the granites of the Alvand. The degree of the tetrad effect (TE1,3) is estimated and plotted vs. K/Rb, Sr/Eu, Eu/Eu*,Y/Ho, and Zr/Hf. The diagrams reveal that the tetrad effect develops parallel to granite evolution, and significant tetrad effects are strictly confined to highly differentiated samples. The strong decrease of Eu concentrations in highly evolved rocks suggests that Eu fractionates between the residual melt and a coexisting aqueous hightemperature fluid.