تحليل كاركردهاي سياق در التفسير الحديث

محمد عزت دروزه از مفسران معاصر و بيان گذاران تفسير قرآن بر اساس ترتيب نزول در تفسير خود، التفسيرالحديث مي باشد. وي فهم معاني و مراد آيات را تنها در پرتو توجه به سياق آيات ممكن مي داند. از اين رو ابتدا در مقدمه تفسيرش به طور مفصل در اهميت سياق سخن گفته است و آنگاه در جاي­جاي اثرش سياق را در خدمت تفسير آيات آورده است. اين پژوهش با روش توصيفي و تحليلي از نوع تحليل مفهومي انجام پذيرفته است؛ در اين پژوهش كاركردهاي سياق در دو محور: 1. كاركردهاي سياق در نقش قرينه اي درون متني، 2. كاركردهاي سياق در ارتباط با قرائن برون­متني، بررسي و تحليل شده است. مجموعه بررسي ها و تحليل ها در اين دو محور حكايت از آن داشت كه دروزه، پيش از اقوال مفسران و حتي روايات به سياق آيات توجه كرده و تلاش داشته است آنچه كه از سياق آيات به دست مي آيد براي مخاطب خود عرضه كند. وي گاه توانسته به هدف خود نائل آيد و گاه در استفاده از سياق به تكلف دچار شده و به دلايلي چون تعصبات مذهبي و غيره، نتوانسته است به شايستگي از سياق بهره گيرد.