بررسي جايگاه نظر و تفكر نزد قاضي عبدالجبار

قاضي عبدالجبار از چهره هاي معروف كلام معتزلي است كه درباره معرفت شناسي، به ويژه بحث «نظر» آراي قابل ملاحظه اي دارد. در نظام معرفتي قاضي، «نظر» به معناي تفكر و استدلال است و همانند ديگر افعال انسان، از قدرت و اراده او صادر مي گردد و فعلي خود اوست؛ و از نظر و تفكر، فعلي ديگر به نام علم و معرفت به دست مي آيد. عقل به معناي قوه ي تفكر در نزد قاضي به عنوان يك منبع مستقل و يك ابزار بسيار مهم براي شناخت مطرح است؛ بدين روي، قاضي تنها راه رسيدن به معرفت خداوند را نظر و تفكر، يعني همان راه عقل ميداند، و نزد او نخستين تكليف آدمي، استدلال عقلي براي شناخت خداوند است. پژوهش حاضر در صدد است نقش و جايگاه نظر و رابطه آن با علم و معرفت و همچنين با معرفت خداوند به طور خاص را، از ديدگاه عبدالجبار مورد بررسي قرار دهد.