بررسي اشكالات وارد شده بر نظريه آقاعلي مدرس زنوزي درباره معاد عنصري

ملاصدرا با كمك جسم مثالي و خواص آن، گام بلندي براي تبيين خردپسند بسياري از آموزه هاي شرع مقدس اسلام درباره معاد جسماني برداشت. اما به اعتقاد مدرس زنوزي، بسياري از ادله نقلي معاد را نمي توان تنها با جسم مثالي توجيه و تبيين عقلي كرد. به همين دليل، ايشان براي تكميل نظريه ملاصدرا و تبيين عقلاني همه آموزه هاي معاد، نظريه اي بديع ارائه نمود. بر اساس اين نظريه، بدن عنصري پس از جدا شدن از نفس جزئي خود، تحت تدبير نفس كلي قرار مي گيرد و به تكامل جوهري و استكمال ذاتي خويش ادامه مي دهد تا اينكه به ‏تدريج به بدني تبديل مي شود كه صلاحيت صعود به ‏سوي نفس جزئي و اتحاد مجدد با آن را مي‏يابد. اين ديدگاه، مخالفت ها و موافقت هايي را از سوي فيلسوفان بعدي، به‏ ويژه پيروان حكمت متعاليه به دنبال داشت. در اين مقاله، كوشيده ‏ا يم با پاسخ دادن به اشكال هاي واردشده بر ديدگاه زنوزي، تفسير صحيحي از آن ارائه كنيم