حقوق پناهندگي در اسلام: منبعي براي توسعه حقوق بين الملل پناهندگي

حقوق پناهندگي در اسلام با داشتن صبغه مثبت، از زمان جاهليت (مفهوم جوار)، حمايتي حداكثري و نظام مند را به پناهندگان و پناه جويان ارائه مي دهد. در اين زمينه، منابع اسلامي، اعم از آيات قرآن كريم، روايات، سيره پيامبر صلي الله عليه و آله و ائمه اطهار عليهم السلام و خلفاي اسلامي و نيز آراء فقها و حقوق دانان بر اين حمايت با حداقل مستثنيات تاكيد دارند. عقد «استيمان يا امان»، پناهندگي به افراد مسلمان و غيرمسلمان در عصر غيبت، و حقوق و تكاليف پناهندگان و دولت هاي اسلامي در قبال يكديگر از جمله موضوعات بررسي شده است. با توجه به آيات، روايات و سيره معصومان عليهم السلام مشاهده مي شود كه پناهندگان در حمايت آحاد جامعه اسلامي و دولت اسلامي قرار دارند، مگر اينكه هدف فرار از عدالت و قانون باشد كه در اين حالت، مشابه كنوانسيون ژنو، حمايتي در كار نخواهد بود. با توجه به گسسته بودن حمايت هاي ارائه شده تحت حقوق بين الملل، پناهندگي كنوني و عدم كفايت آنها، دين مبين اسلام مي تواند به عنوان منبع حقوقي، اخلاقي و بشري به ارتقا و توسعه بيش از پيش حقوق بين الملل پناهندگي ياري رساند.