تحليل تطبيقي تاريخي مفهوم ايثار نزد دانشمندان مسلمان تا قرن هفتم

اگر چه ايثار نقش راهبردي در شكل گيري تمدن اسلامي و پيشرفت آن داشته است اما در باره آن به صورت مستقل و مفصل تحليل و پژوهش نشده است. دانشمندان مسلمان، به ويژه عالمان اخلاق و عرفا از چيستي آن سخن گفته اند. متقدمان مقوم ايثار را بخشش در عين نياز و متاخران «تقدم ديگري بر خويش» را مولفه اصلي ايثار مي دانند. تعريف نخست بيشتر مورد توجه قرار گرفته است. اما اين تعريف ها از تفسير مصاديق مهمي از ايثار، همچون جهاد، شهادت و جانبازي ناتوانند. در اين مقاله با رويكرد مطالعه تاريخي پس از گزارش تحليل انتقادي هردو تعريف، به تعريف جامعتر دست مي يابيم: ايثار رفتار ارتباطي است كه كنشگر با نيت خير، ديگري، چه اينكه او محتاج باشد يا نه، را بر خود مقدم مي دارد در امري كه به صورت حقيقي يا پنداري به آن نياز يا دلبستگي دارد.