تأثير عامل بار محور هم‌ارز بر زوال روسازي جاده‌هاي جنگلي

با وجود هزينه­ هاي زياد ساخت و نگهداري، جاده‌هاي جنگلي همچنان ابزاري ضروري براي دسترسي و مديريت منابع جنگلي هستند. كيفيت اين جاده‌ها تا حدود زيادي به طراحي روسازي آنها بستگي دارد. روسازي لايه‌هاي مختلفي از مصالح ساختماني است كه بار فشار ناشي از ماشين‌آلات به‌ طور مستقيم بر آن وارد مي‌شود. از‌اين‌ رو بررسي تأثير ميزان بار وارد شده در زوال روسازي داراي اهميت است. در اين پژوهش براي بررسي زوال روسازي، از تأثير بار محور هم‌ارز استفاده شده است كه نسبت خرابي ايجادشده توسط محور مورد نظر به خرابي ايجادشده توسط محور استاندارد (8/16 تني) است. به‌ منظور بررسي تأثير عامل بار محور هم‌ ارز بر زوال روسازي جاده‌هاي جنگلي، ابتدا 50 كيلومتر از جاده‌هاي جنگلي تحت مديريت شركت چوب و كاغذ مازندران در آمل آماربرداري شد و سپس با توجه به نوع ماشين‌آلات حمل‌ونقل چوب و ماشين‌هاي سواري بررسي شد؛ در پايان با استفاده از تغييرات لگاريتم نسبت خرابي به بار محور هم‌ ارز، مقادير بحراني و نرخ رشد خرابي‌هاي روسازي شناسايي شد. نتايج نشان دادند كه به‌ترتيب بيشترين نسبت خرابي مربوط به كاميون سه محور 14 تني (نرخ رشد 10/6)، كاميون نه تني، نيسان و سواري با مقادير 5/92، 2/2، 0/64 و 0/45 بود. هرچند بيشترين خرابي مربوط به كاميون 14 تني است، تغييرات لگاريتم نسبت خرابي آن در مقايسه با بارهاي مساوي در كاميون نه تني كمتر است كه اين نتايج بر به‌كارگيري كاميون‌هايي با بار محور هم‌ارز كمتر، حجم چوب‌آلات كمتر و با فاصلۀ زماني مناسب خروج چوب از جنگل تأكيد مي‌كند. همچنين ازآنجا كه خصوصيات ترافيكي عاملي مهم در طراحي روسازي به‌شمار مي‌رود، يافته‌هاي اين پژوهش مهندسان جنگل را در طراحي مناسب روسازي كمك مي‌كند.