حباب قيمتي در بازار مسكن ايران مبتني‌بر مدل ساختاري تعيين قيمت مسكن

در اين مطالعه، مدل ساختاري براي تعيين قيمت مسكن و شناسايي حباب قيمتي در استان­ هاي مختلف ايران طي دوره زماني1389-1375 بسط داده شده است. مدل تجربي تحقيق مبتني‌بر چهارچوب نظري قيمت ­گذاري مسكن براساس ارزش حال دارايي است. به‌طور خاص، تصريح مي­شودكه قيمت مسكن مي­ تواند تحت تأثير انتقال ­هاي عرضه و تقاضا مانند درآمد سرانه محلي، قيمت زمين، هزينه ساخت‌و‌ساز و حجم نقدينگي تعيين شود. ويژگي ممتاز تحقيق حاضر، استفاده از مجموعه كامل ­تري از متغيرهاي اثرگذار، لحاظ كردن هم‌زمان تغييرات زماني و بخشي متغيرها در چهارچوب داده­ هاي تابلويي (پانل)، بررسي ويژگي­ هاي مهمي مانند مانايي و هم ­انباشتگي متغيرها و تعيين الگوي قيمت­ گذاري مسكن در كشور است. نتايج تحقيق حاضر، فرضيه وجود حباب قيمتي را در بازار مسكن ايران رد كرده و مدعي است كه افزايش­ هاي مداوم طي دهه ­هاي گذشته در قيمت مسكن توسط متغيرهاي ساختاري مانند هزينه ­هاي توليد، حجم نقدينگي و رشد مؤثر تقاضا توضيح داده مي­شوند. علاوه بر اين، برآوردها نشان مي­دهد، قيمت زمين (با كاربري مسكوني) و حجم نقدينگي مهم‌ترين عوامل رشدقيمت مسكن درايران بوده ­اند، به‌طوري­ كه افزايش يك درصدي در قيمت زمين يا حجم نقدينگي- با فرض ثبات ساير شرايط- قيمت مسكن را به ترتيب 345/0 و 5/0 درصد افزايش مي‌دهد. ارزيابي پسماندهاي مدل به تفكيك استاني حاكي از آن است كه قيمت مسكن در برخي استان­ ها مانند اصفهان، آذربايجان شرقي و قزوين تابع قوي­ تري از متغيرهاي ساختاري نسبت به برخي استان ­هاي ديگر مانند تهران، كهگيلويه و بويراحمد و همدان بوده است.