بررسي اوج و فرود آرايه‌ هاي بديعي در شعر فارسي

بخشي از زيبايي‌‌ ها و ظرافت‌‌ هاي شعر فارسي، در قالب آرايه‌‌ هاي ادبي به ظهور رسيده‌ است؛ بنابراين بررسي چند و چون پيوند پژوهش‌‌ هاي بديعي و تحولات شعري، ضرورتي گريزناپذير است. آيا به‌ راستي لوازم اين پيوندِ دو سويه رعايت شده‌ است؟ اين پژوهش، با بررسي نمونه‌‌ هاي شعري از سبك‌‌ هاي برجسته شعر فارسي در شيوه‌‌ اي تطبيقي و مقايسه‌‌ اي، به اين پرسش پاسخ گفته‌ است. پژوهش حاضر نشان مي‌‌ دهد كه پژوهش‌‌ هاي بديعي و تحولات شعري، سيري همگام نداشته‌‌ اند، بدين معني كه شعر فارسي در گذر از سبك‌‌ ها و شيوه‌‌ هاي مختلف در چگونگي بهره‌‌ گيري از آرايه‌‌ هاي ادبي، با توجه به معيارهايي چون لفظ‌ انديشي يا معناگرايي، سادگي يا صنعت‌ انديشي و نظريه‌‌ هاي شعري و ادبي، فراز و فرودهاي بسياري را تجربه كرده، اما پژوهش‌‌ هاي بديعي بي‌ توجه به اين تحولات، به حفظ چهارچوب خشك خود انديشيدند و در نتيجه روز به‌ روز از نقش آن‌ ها در شكل‌‌ دهي ظرافت‌‌ هاي شعري كاسته شده و به دانشي ناكارآمد در خلاقيت‌‌ ها و نقد شعري تبديل شده‌‌ اند. نتيجه پژوهش حاضر، ضرورت بازنگري در پژوهش‌‌ هاي بديعي را بيش از پيش ضروري مي‌ سازد.