سير تطور تفسير اخلاقي قرآن كريم

رويكرد اخلاقي در تفسير قرآن در طول تاريخ اسلام دوره‌هاي گوناگوني را پشت سر گذاشته است. اين ادوار در ويژگي‌ها و خصوصيات با هم تفاوت داشته‌اند. از عصر نزول قرآن و توأمان بودن روايات تفسيري و اخلاقي تاكنون پنج دوره در تفسير اخلاقي قابل شناسايي و تفكيك است: 1. پيدايش توجه خاص به آيات مشتمل بر نكات اخلاقي (عصر اقدمين)، 2. افول صبغه اخلاقي در تفسير آيات (عصر متقدمان)، 3. احياء صبغه اخلاقي در قالب‌ تفاسير جامع (دوره اول عصر متأخران)، 4. رشد توجه به آيات مشتمل بر نكات اخلاقي (دوره دوم عصر متأخران) 5. شكوفايي توجه به آيات مشتمل بر نكات اخلاقي (دورۀ معاصران). آنچه باعث ايجاد و آغاز هريك از اين دوره‌ها شده شرايط و فضاي جامعه، نياز مخاطبان و دغدغۀ مفسران بوده است؛ چنان كه برآيند اين عوامل در يك دورۀ خاص سبب شده است تا رويكرد اخلاقي در تفاسير قرآن دچار شدت و ضعف شود. اين نوشتار به معرفي دوره‌هاي گوناگون در تفسير اخلاقي و تحليل دلايل فراز و نشيب آن پرداخته است.