قهرمان چيستايي در جست و جوي خويش

در رمانهاي رئاليستي با شخصيت هايي روبه‌ رو مي‌شويم كه به اصول و ارزشهاي راستين پايبندند. گئورگ لوكاچ، كه با تكيه بر نظر انگلس ادبيات رئاليستي را نمونه راستين و شالوده و سنگ‌بناي ادبيات مي‌داند و لوسين گلدمن، كه هر اثر سازگار با رئاليسم را اثري ارزشمند به‌شمار مي‌آورد، اين قهرمانانِ به‌اصطلاح پروبلماتيك را افرادي بي‌آينده و معترض معرفي مي‌كنند كه ساز مخالف مي‌زنند و در جهاني رو به ‌زوال و پر از تباهي، جوياي ارزشهاي انساني حقيقي هستند و مي‌كوشند ارزشهاي مدرن را تغيير دهند و اصالت سابق را به آنها بازگردانند. از طرفي به‌باور گلدمن بين وضعيت ارزشهاي اصيل در رمان و وضعيت ارزشهاي مصرفي در بازار مشابهتي دقيق وجود دارد: هردو، ارزشهايي ضمني به‌حساب مي‌آيند، چون زيرمجموعة ارزش مبادله‌اي هستند. قهرماني كه مي‌كوشد در جهاني كه ارزشهاي اصيل دست‌نايافتني‌اند، در پي اين ارزشها باشد، توهماتي پيدا مي‌كند كه منجر به نابودي‌اش خواهدشد. قمارباز داستايِفسكي مثال واضحي از جايگاه پول به‌عنوان معياري براي ارزش درادبيات است. در مقالة حاضر برآنيم تا روشن سازيم چگونه قهرمانان پروبلماتيك اين اثر، به‌سان خريداران و فروشندگاني خودآزار و ديگرآزار، از ارزشهاي اصيل و راستين دور و به‌دنبال اين ابژة فتيشيستي روان مي‌شوند و پول به مركز توجه و وسواس آنها بدل مي‌گردد.