معناشناسي واژة «جهاد» در قرآن كريم

The Semantic Analysis of the Word "Jihad" in the Quran

معناشناسي به عنوان يكي از شاخه‌هاي دانش زبان‌شناسي به تحليل معنايي واژه‌ها و جمله‌هاي يك متن مي‌پردازد و با آن مي‌توان جايگاه دقيق كلمه‌ها و تركيب‌هاي آن را از طريق نظام معنايي به دست آورد. يكي از واژه‌هاي بسيار مهم قرآني كه از اين منظر مورد مداقّه قرار گرفته، كلمة «جهاد» است. اين عبارت از مفاهيم پيچيده‌اي است كه از گذشته تا حال مورد توجه مكاتب اسلامي و الهي بوده است و تكرار آن در جاي‌جاي قرآن كريم بيانگر اهميت آن مي‌باشد. با در نظر گرفتن اين موارد، گفتار حاضر در پي پاسخ به اين دو پرسش است: واژگان همنشين و جانشين واژة جهاد و با ملاحظة اين واژگان، مؤلفه‌هاي معناي جهاد كدامند؟ لذا با بررسي حدود چهل‌ و يك آيه از قرآن كريم و تحليل كاربردهاي واژة «جهاد» از اين منظر، چنين به دست آمد كه برخلاف رويكرد عمومي كه واژة جهاد را مطابق با جنگ (مسلحانه) مفهوم‌گذاري كرده است. اين واژه غالباً معناي قدرت و جنگ نرم‌افزار‌گونه دارد؛ يعني تلاش با مفاهيم تئوريك از قبيل قول، وعظ، ارشاد و... . بنابراين، بدين صورت مي‌توان تبليغات مغرضان و دشمنان اسلام باطل دانست، به‌ويژه در عصر كنوني كه مبلّغ گسترش اسلام با قدرت زور و شمشير مي‌باشند.

Semantics, as a branch of linguistic, is a knowledge that analyzes the meaning of the words and sentences of a text. With this knowledge, we can recognize the exact positions of the words and their compound forms through a semantic system. The word "jihad", a very important word in the Quran, is considered from this perspective. This word is one of the complex concepts that has long been the focus of attention in Islamic schools, and its frequent appearance throughout the Quran indicatives its importance. The present study seeks to answer these two questions: What are the collocations and replacements for the word Jihad? And what are semantic factors of this word? Thus after considering about forty-one verses of the Holy Quran and pragmatic analyses of jihad, we found that the term jihad has the connotation of soft wars and power which is quite the opposite of the general view towards it, considering it as a war with weapons. Accordingly, it often means power and war-like software. That is to say, it focuses on promising, advising, and preaching. Therefore, by this way, we can dispel the unfair propagations, especially in the present time that the enemies of Islam try to propagate so called Islam with power and swords.