تأملي در شاكلۀ ارزشيِ توسعه و تعاليِ نظر و عمل انسان (از منظر حكمت متعاليه)

مقالۀ حاضر به ابعاد محتوايي و ساختاريِ توسعه و تعالي نظر و عمل انسان از مجرايِ بسط ارزش‌هاي مدني در جامعه توجه دارد. تحليل و تبيين اين موضوع در اين مقاله، بر پايۀ قرائت حكمت متعاليه از منظومۀ حكمت و معرفت اسلامي استوار است. در آغاز، پس از تبيين ماهيت حيات اجتماعي، به اين مسئلۀ اساسي عطف نظر شده كه ارزش‌هاي بنيادين هدايتگر حيات مدني و توسعه و تعالي انسان در ساحت عمومي را تحت چگونه ساختاري مي‌توان مقوله‌بندي كرد. ترتب سه نظام «نيازها»، «عمل‏كردها» و «پاداش‌ها» بر ابعاد طوليِ تعاملات انسان، يعني انسان در نسبت با پروردگار متعال، خود، ديگري و خلقت الهي، ساختاري را فراهم آورده كه بر اساس آن مي‌توان ارزش‌هاي بنيادين را شناسايي و ارائه كرد. در ادامه، چگونگيِ اصطياد مفهوميِ ارزش‌هاي بنيادينِ آمده در ساختار يادشده، در چارچوب منظومۀ معرفت ديني و حِكمي توضيح داده شده است. ازجمله مباحث مهم در اين مقاله، تبيين ساختار سه سطحيِِ بسط و انتشار ارزش‌ها در ساحت اخلاق عمومي و فرهنگ است.