توزيع فضايي جمعيت و نظام سلسله مراتبي شهرهاي ايران 1335-1390

Spatial distribution of population and hierarchical system of cities

جمعيت شهرنشين در مدت زمان حدود پنجاه و پنج سال، از اولين سرشماري در سال 1335 تا سرشماري سال 1390، بيش از 8 برابر شده و ضريب شهرنشيني را به بيش از دو برابر افزايش داده است. بيشترين رشد ساليانه شهري شدن جمعيت در فاصله بين دو سرشماري 1355 و 1365 بوده است. از نظر طبقه بندي جمعيتي شهرها، دسته شهرهاي كوچك با جمعيت كمتر از 25 هزار نفر، از نظر تعداد در طول هفت سرشماري رشد داشته اما از جهت سهم در جمعيت شهري كشور كاهش قابل توجهي را تجربه كرده اند. در مقابل، سهم جمعيت شهرهاي بزرگ و كلانشهرها افزايش يافته است. كلانشهر تهران، به عنوان مركز جذب جمعيتي در اين دورهها عمل كرده و با بقيه شهرهاي بزرگ از جنبه جمعيتي، فاصله زيادي داشته است. شاخص اولويت شهري، همواره بيش از 1 بوده گرچه تفاوت هاي زيادي در استان هاي كشور وجود داشته است كه شاخص هاي شهرنشيني اين تفاوت ها را به طور دقيق تر نشان مي دهند. گرچه يافته هاي اين بررسي نشان مي دهد كه توزيع نقاط شهري در كشور و در استان ها متعادل تر شده است، جمعيت شهري متمركزتر گرديده است.