انديشه حكومت ديني و روابط دين و دولت در ذهن و زبان ايرانيان

دين و دولت، همانگونه كه در انديشه‌ سياسي امروزه مورد بحث مي‌باشد، در طول تاريخ در ذهن و روان انسان‌ها وجود داشته است و تعامل مابين اين دو نهاد زاييده‌ سده‌هاي پيشين بوده كه فرايند تاريخي و اجتماعي ديرينه‌اي داشته است و در سرزمين كهن ايران و پيوند ميان آن را مي‌توان در ميان آثار و نوشته‌هاي گذشتگان جستجو كرد. بر مبنا و گواهي متون مذهبي زرتشتي و دين مزديسنايي، كتيبه‌ها، نوشته‌ها و آثار عهد هخامنشي و ساساني، متن شاهنامه فردوسي كه سند هويت ملي ايرانيان است و در كل، ادبيات كلاسيك فارسي كه آيينه افكار و انديشه مردم است، در تمدن ايراني، شاه نماينده‌ خدا بر زمين و مورد تاييد و حمايت الهي است و وظيفه عمده‌ شاه به عنوان نماد دولت و حاكميت، دين‌گستري است. وظايف متقابل دين و دولت در هم‌افزايي قدرت يكديگر، امري است كه مورد توجه روحانيون زرتشتي و شخص شاه بوده است و در تعليمات و باور غالب آن عهد به ويژه عصر ساساني، دين و دولت به منزله دو برادرند كه بايد حامي و پشتيبان هم باشند كه بقا و رشد همديگر را ضمانت نمايند. طبق گزارش‌هاي تاريخي از متون مذكور، مي‌توان گفت حكومت و سلطنت پادشاهي ايراني كه مبين رابطه‌ عميق دين و دولت است، جلوه‌اي از سلطنت الهي است بر روي زمين، كه اهورامزدا (آفريدگار يكتا) در آسمان به مدد فرشتگان و امشاسپندان بر اين جهان حكم مي‌راند. انديشه‌ فره ايزدي به وضوح بيانگر مشروعيت سياسي نظام‌هاي سلطنتي در ايران است.