ماهيت قرارداد جانشيني در بارداري با بررسي در نظام حقوقي ايران

The Nature of Surrogacy Agreement in Pregnancy According to the Iranian Legal System

در نظام حقوقي ايران هر قرارداد ماهيتي دارد كه تبيين اين ماهيت، در فهم آن عقد از جمله انعقاد، اسقاط، ويژگي آن عقد حقوق و تكاليف منبعث از آن و ... موثر است. از هر عقدي يا در قوانين نام برده شده و شرايط احكام و آثار آن بررسي شده، يا با توجه به اصل آزادي قراردادي پذيرفته شده و انعقاد آن با ملاحظه قواعد كلي، كاملا" بسته به نظر طرفين است. قرارداد جانشيني در بارداري نيز توافقي است كه به موجب آن اسپرم و تخمك لقاح يافته زن و شوهر نابارور به منظور نگهداري و رشد به رحم زن ديگري منتقل شده كه طفل پس از تولد به صاحبان اسپرم و تحمك تحويل داده شود. ماهيت اين قرارداد با توجه به نو بودن آن و نداشتن قانون در اين زمينه محل تامل است. برخي آن را در قالب نهادهاي حقوقي موجود مثل اجاره، جعاله، وديعه و ... تحليل كرده و برخي ديگر نيز آن را قرارداد غيرمعين مشمول ماده 10 قانون مدني مي دانند. در اين تحقيق به بيان اين نظرات و نقد و بررسي هريك پرداخته شده است.

In the legal system ofiran every contract has a specific nature, the explanation of which, has a significant role in exact understanding of it, including conclusion, termination and the resulting right and obligations. A contract is either mentioned in laws, and its conditions, rules and effects arc explained there, or it accepted according to the principle of freedom of contract, there by its conclusion, in compliance with general legal rules, is completely dependent on mutual agreement of the involved parties. The Surrogacy contract for pregnancy is also an agreement to transfer the concepted egg of an unfcrtile couple to another woman's woman in order to keep it alive and let it grow there and then delivering the neonate to the donors of sperm and egg. The nature of this contract, considering the fact of its being a novelty and nonexistence of legislation in this regard, should be discussed. Some have regarded it as a new legal concept to be analyzed using current legal formats such as rent and deposit and others consider it an undetermined contract governed by the Article I 0 of the Iranian Civil Law. The present study has tried to explain and criticize these points of view.