تحليلي درباره ماهيت روابط ايران و پاكستان(1364-1394)

امنيت مرزي مهم ترين موضوع در ذيل مقولهٔ كلان امنيت است كه به طور همزمان بر دو سطح ملي و فراملي اثرگذار مي باشد. تنظيم روابط خارجي مبتني بر اصل حسن همجواري بر محور همگرايي، اساسي ترين راهكار قابل اتكا در ايجاد امنيت پايدار است. جمهوري اسلامي ايران نيز در راستاي تضمين امنيت پايدار در پيرو ياز اين قاعده مستثني نيست. همسايگان شرقي ايران به دلايل علقه هاي مشترك تاريخي، ديني، فرهنگي و... از يكسو و وضعيت خاصي داخلي اين كشورها از سوي ديگر، همواره چالش ها و فرصت هايي را به موازات هم، از ناحيهٔ مرزهاي شرقي متوجه ايران نموده اند. روابط ايران و پاكستان كه نسبتا از پيشينهٔ طولاني نيز برخوردار است، چنين ماهيتي دارد. پژوهش حاضر؛ در پي آن است تا دريابد، چرا همكاري هاي نسبتا ديرينهٔ ايران و پاكستان در حوزهٔ اقتصادي به درجهٔ هم تكميلي نرسيده و با تسري به حوزه هاي امنيتي، از تهديدها و چالشهاي مرزي نكاسته است؟ اين پرسشي مبناي پژوهشي با روش علي - تحليلي و با ابزار كتابخانهاي قرار گرفته و اين فرضيه طرح گرديده است كه؛ ويژگيهاي دولت فرومانده و مداخلهٔ قدرتهاي مجاور منطقهاي و فرامنطقه اي، مهمترين عوامل عدم هم تكميلي همكاري هاي اقتصادي ايران و پاكستان و سرايت ان به حوزه هاي امنيتي در فرو كاستن تهديدها و چالشهاي مرزي بوده است. اين فرضيه بر اساس نظريهٔ ارنست هاس و در يك فرايند مقايسه اي با دو نظريهٔ معماي امنيتي باري بوزان و معماي زنداني فيورن مورد بررسي قرار گرفته است. بررسي تطبيقي موضوع پژوهش در قالب سه نظريه مهم ترين شاخصهٔ ان است.