رقابت هاي نفتي دولت هاي غربي در ايران و ماجراي قتل رابرت ايمبري

موضوع نفت در تحولات تاريخي ايران طي يكصد سال اخير و رقابت هاي نفتي دولت هاي غربي به ويژه انگلستان، در ايران اهميت خاص دارد. همزمان با رقابت هاي گسترده سياسي و اقتصادي آمريكا و انگلستان در ايران بر سر كسب امتيازات نفتي، رابرت ايمبري كنسوليار سفارت آمريكا در ايران به قتل رسيد. در باره اين واقعه، ديدگاه هاي گوناگوني مطرح شده است. برخي كوشيده اند ماجرا را تنها به عقايد عوام ربط دهند و برخي ديگر آن را ناشي از رقابت سياسي دولت هاي غربي در ايران مي دانند. با اين حال، بررسي اسناد و مدارك موجود نشان مي دهد كه شركت نفت ايران و انگليس در نقش محرك در اين ماجرا دوست داشته است. اين تحقيق با رويكردي توصيفي و تحليلي و پس از بررسي ماهيت رقابت هاي سياسي غرب در ايران بر سر مسأله نفت، در پي پاسخ به اين سؤال است: رقابت هاي نفتي آمريكا و انگلستان تا چه حد در واقعه قتل ايمبري نقش داشت؟ فرض غالب بر اين است كه رقابت هاي موجود بر سر امتياز جديد نفت در ايران، انگلستان را كه مدعي نفت شمال ايران بود، واداشت تا با قتل ايمبري، طرف آمريكايي را از صحنه رقابت كنار بزند.