بيعت و اشكال آن در انديشه سياسي اسلام

بيعت يكي از مهمترين مسايل اجتماعي- سياسي در اسلام است كه بنا بر شرايط و تحولات تاريخي از صدر اسلام تاكنون در اشكال متعددي متبلور گشته است. در در مقاله حاضر، هدف اين است كه ابتدا چيستي و چگونگي بيعت مطرح گردد و سپس اشكال آن مورد بررسي واقع شود. بدين ترتيب، در پژوهش پيش رو تلاش بر اين است كه به اين سوالات پاسخ داده شود. ماهيت بيعت چيست و شيوه اجرايي آن چگونه بوده است؟ بيعت چه جايگاهي در قرآن و نهج البلاغه دارد؟ تفاوت ديدگاه هاي اساسي اهل سنت و اهل تشيع در قبال مسيله بيعت، در چه نقطه نظرهايي است؟ در عصر حاضر بيعت كاركردي نمادين دارد يا آنكه اهميت و كاربرد بنيادين خود را در جريان مسايل سياسي حفظ نموده است؟ بيعت به چه اشكال و صوري اجرا شده است؟ يافته هاي مهم پژوهش، ارزش والاي مفهوم بيعت در چارچوب بنيادين اسلام و تاكيد قرآن و اولياي الهي بر آن، را تاييد مي كند. هر چند كه نسبت به مسيله بيعت و فرايند اجرايي آن در ميان مذاهب اسلامي، يك عقيده واحد وجود ندارد، ولي مي توان گفت نظام سياسي مسلمانان امروزه در كسب مشروعيت سياسي خويش از بيعت غافل نشده و لذا، اهميت و كاربرد سياسي آن در طول تاريخ اسلام حفظ شده است. روش بكارگرفته شده در تحقيق حاضر، توصيفي- تحليلي از نوع مطالعات كتابخانه-اي است.