پيچيدگي و انديشه‎ي سيستمي، رويكردي تطبيقي به بنيان‎ها

علوم پيچيدگي با مفاهيمي همچون نوپديدي، لبه آشوب و سازش‎پذيري نگاهي تازه به پديده‎هاي اجتماعي و انساني را پيش نهاده‎ و تببيني متفاوت را فراهم آورده ‎است. بسياري سيستم‎هاي پيچيده‎ي اجتماعي- فني رفتارهايي را نشان مي‎دهند كه توصيف و فهم دقيق آنها جز با بهره‎گيري از ديدگاه‎هاي علوم پيچيدگي شدني نيست. نوشتار پيش رو به اين پرسش مي‎پردازد كه تفاوت‎هاي اساسي ميان نگرش سيستمي و انديشه‎ي پيچيدگي چيست و تمايز رويكرد تبييني در آن دو كدام است. در اين راستا با تاكيد بر فرجام‎شناسي شاخه‎هاي گوناگون آن دو و بررسي تطبيقي- نقادانه برخي نوشته‎هاي نظري تلاش مي‎شود پاسخي براي اين پرسش پژوهشي فراهم آيد. نشان داده مي‎شود كه تفاوت‎‎هاي رويكرد سيستمي و پيچيدگي را مي‎توان در هشت حوزه‎ي كلي مشخص كرد كه تصويري كلان از قلمرو آنها را فرارو مي‎نهد و مرزهاي كاربست‎ و محدوديت‎هاي اين دو رويكرد تحليلي را مي‎نماياند، تصويري كه براي شناخت بهتر توان تحليلي رويكرد سيستمي و پيچيدگي و به‎كارگيري درست آنها اهميت بسياري دارد