رويكردي كمينه‌گرا به نوع‌بندي نحوي جملات امري در فارسي

A Minimalist Approach to the Syntactic Clause-Typing of the Imperatives in Persian

مقاله حاضر تلاش مي كند شيوه نوع‌بندي جملات امري را در گونه گفتاري فارسي در قالب برنامه كمينه‌گرا تبيين نمايد. از اين رو، با الگوگيري از رويكرد هان و شواگر سازوكار حاكم بر جوازدهي جملات امري در فارسي بررسي مي گردد. چارچوب نظري اين پژوهش، نظريه بازبيني مشخصه‌ها و فرضيه گروه متمم‌نماي انشقاقي ريتزي (1997) است. ابتدا استدلال مي‌شود كه در ساخت‌هاي امريِ بي‌نشان و نشان‌دار، حركت آشكار فعل به هسته گروه منظوري ناممكن است، در ادامه، پيشنهاد مي‌گردد در ساخت‌هاي امري بي‌نشانِ مثبت، نوع‌بندي از طريق مطابقه مشخصه [+ امري] فعل با مشخصه [- امري] هسته گروه منظوري، و در ساخت‌هاي امري بي‌نشان منفي، نوع‌بندي از طريق حركت مشخصه [+ امري] فعل به هسته گروه منظوري و ابقاي مشخصه [+ منفي] بر روي فعل صورت مي‌گيرد. در ساخت‌هاي امري نشان‌دار، ابتدا فعل تحت فرايند پيش‌گذاري، در هسته گروه‌ نقشي مبتدا يا تاكيد فرود مي‌آيد و سپس در ساخت مثبت، ميان مشخصه [+ امري] فعل با مشخصه [- امري] هسته گروه منظوري مطابقه ايجاد مي‌شود و در ساخت منفي، مشخصه [+ امري] فعل به هسته گروه منظوري حركت مي‌كند و مشخصه [+ منفي] بر روي فعل باقي مي‌ماند.