تحليل تغييرات زماني و مكاني بارش‌هاي سالانه ايران

عنصر بارش يكي از عناصر پيچيده و حياتي جو زمين است و تغييرات زماني و مكاني آن مي‌‌تواند اقليم ايران را كنترل كند. در اين تحقيق، به منظور مدل‌سازي تغييرات زماني و مكاني بارش، از داده‌هاي مجموع بارش سالانه 50 ايستگاه هواشناسي همديد و اقليمي در خلال سال‌هاي 1966 – 2005 كه داراي پراكنش مناسبي است، استفاده شد. از آنجا كه بارش به عنوان يك عنصر اقليمي، رفتاري غير خطي داشته و نيز از توزيع نرمال تبعيت نمي‌كند، روش‌هاي آماري ناپارامتري، ابزاري مفيد براي بررسي اين عنصر اقليمي است. لذا در اين تحقيق براي نشان دادن روند و معني داري بارش‌هاي سالانه از آزمون ناپارامتري من ـ كندال استفاده شد. توزيع مكاني روندها، ميانگين‌هاي متحرك و نواحي رطوبتي و تغييرات مكاني بارش‌هاي اوج و حضيض در محيط نرم‌افزار GIS Arc پهنه بندي شد. نتايج نشان مي‌دهد كه عنصر بارش روندهاي افزايشي و كاهشي در ايران داشته است؛ به طوري كه بيشترين ميزان روند كاهشي در قسمت شمال غرب و بيشترين روند افزايشي در قسمت جنوب غربي است كه در طول 40 سال گذشته رخ داده است. ضمناّ تغييرات مكاني بارش در محدوده جغرافيايي خشك و نيمه خشك از نوسان‌هاي بيشتري برخوردار بوده، ولي از حدود سال 1980 تغييرات در نواحي نيمه مرطوب و خيلي خشك شدت بيشتري يافته است.