تأملي در نسبت تفويض به معتزله

يكي از ديدگاه هاي مطرح در جبر و اختيار، نظرية « تفويض» است كه به موجب آن خداوند پس از خلق انسان، فاعليت و قدرت انجام فعل را به انسان واگذار كرده است. در منابع اشاعره و اماميه، مصداق مفوضه « معتزله» ذكر شده است. در اين مقاله بعد از اشاره به چهار تعريف تفويض و سه تعريف مفوضه، نويسنده به تبيين علل و دلايل نسبت تفويض به معتزله و نقد آن پرداخته است. بخشي ديگر مقاله به تطورات و طبقه بندي نسبت تفويض به معتزله اختصاص دارد كه اولين بار در اين مقاله ارائه مي شود. مقاله به اين رو آورد خواهد رسيد كه نسبت فوق با مباني و ديدگاههاي معتزله ناهمخوان است و نهايت اينكه مي تواند ديدگاه هاي برخي معتزليان اوليه باشد كه تحت تأثير قدريه بودند.