بررسي تاثير مخاصمات مسلحانه بر معاهدات مرزي

صيانت از مرزها و حفظ استقلال و تماميت ارضي، همواره از اهم وظايف دولت‌ها بوده است. پيش از جنگ جهاني اول، تلاش اكثر كشورها مبني بر توسل به نيروي نظامي جهت حل‌ و فصل اختلافات مرزي بود؛ پس از جنگ جهاني دوم، تعداد اختلافات مرزي منجر به جنگ بين كشورها كاهش يافت؛ با وجود اين، همچنان اختلافات مرزي بين كشورها به قوّت خود باقي بود. بر اين اساس هدف پژوهش حاضر، بررسي تاثير مخاصمات مسلحانه بر معاهدات مرزي بوده و سوال اين است كه آيا طرح پيشنهادي 18 ماده‌اي كميسيون حقوق بين‌الملل در راستاي معاهدات قبلي، معاهدات مرزي را از هر نوع تغييري مستثني خواهد نمود و يا در مغايرت با آن‌ها قرار دارد؟ روش پژوهش حاضر از نوع توصيفي - تحليلي و ابزار گردآوري اطلاعات، منابع كتابخانه‌اي است و به اين نتيجه رسيده‌ايم كه با عنايت به اينكه معاهدات مرزي ازلحاظ موضوع، شموليت عام دارد و ازاين‌جهت جزء معاهدات عيني محسوب مي‌شود و با توجه به اينكه اصل «حفظ تماميت ارضي كشورها» به يك قاعده آمره تبديل‌شده، لازم است در طرح 18 ماده‌اي پيشنهادي كميسيون حقوق بين‌الملل در رابطه با تاثير منازعات مسلحانه بر معاهدات، ضمن اختصاص ماده‌اي به عدم تاثير مخاصمات مسلحانه بر معاهدات مرزي و سرزميني، بر اين نكته تاكيد گردد كه مخاصمات مسلحانه، بر معاهدات عيني ازجمله معاهدات مرزي تاثيري ندارد. در خصوص طرح مذكور، لازم است دو هدف اوليه و ثانويه در نظر گرفته شود. هدف اوليه جلوگيري از تصويب طرح پيشنهادي به‌ صورت معاهده و هدف ثانويه، ايجاد تغييرات اساسي در مفاد آن به‌ منظور جلوگيري از تاثيرگذاري بر معاهدات مرزي مي‌باشد؛ در غير اين صورت به‌ مرورزمان مفاد آن به حقوق عرفي مبدّل شده و تاثيرات منفي آن، كشورهايي مانند جمهوري اسلامي ايران را نيز در برمي گيرد.