مقايسۀ خودبرتربيني اخلاقي در دو حوزۀ انجام دادن رفتارهاي اخلاقي و انجام ندادن رفتارهاي غيراخلاقي

Comparing ethical self-superiority in the fields of doing ethical behaviors and not doing unethical behaviors

هدف پژوهش حاضر مقايسۀ خودبرتربيني اخلاقي از نظر انجام دادن كارهاي خوب با خودبرتر­­بيني اخلاقي از نظر انجام ندادن كارهاي بد بود. خودبرتربيني اخلاقي دو شكل دارد: 1- باور به اين كه «من بيشتر از ديگران كارهاي خوب انجام مي­دهم»،، 2- باور به اين كه «من كمتر از ديگران كارهاي بد انجام مي­دهم»، و شدت خود­برتربيني اخلاقي در اين دو حوزه مي­تواند متفاوت باشد. طرح پژوهش حاضر آزمايشي و درون-آزمودني و جامعۀ پژوهش دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي، واحد بويين ­زهرا در سال تحصيلي 96-95 (پنج هزار نفر) بودند كه با روش نمونه ­گيري تصادفي، 73 نفر از آنها گزينش شدند. ابزار پژوهش يك مقياس محقق ­ساخته بود كه در آن از آزمودني ­ها خواسته مي­شد كه مشخص كنند آنها بيشتر احتمال دارد هفت كار اخلاقي و هفت كار غيراخلاقي را انجام دهند يا ديگران. آزمون t تك ­نمونه ­اي نشان داد كه وقتي آزمودني ­ها با رفتارهاي غيراخلاقي روبرو مي­شوند، اعلام مي­­­كنند كه آنها كمتر از ديگران احتمال دارد كه آن رفتارها را انجام دهند (خودبرتربين هستند)، اما وقتي با رفتارهاي اخلاقي روبرو مي­شوند اعلام نمي­ كنند كه آنها بيشتر از ديگران احتمال دارد كه آن رفتار را انجام دهند (خودبرتربين نيستند).

The aim of this study was to compare the ethical self-superiority in terms of doing good deeds and in terms of not doing bad deeds. moral self-superiority has two forms: (1) the belief that "I do good things more than others", and (2) the belief that "I do bad things less than others", and the intensity of moral self-superiority can be different in these two areas. The research design was experimental and within-subjects and the research population were students of Islamic Azad University of Buin Zahra in 2016-17 academic year (N=5000) among which 73 were selected using random sampling. The research tool was a researcher-made scale in which the subjects were asked to determine whether they or others are more likely to do seven moral and immoral behaviors. One-sample t-test showed that when the subjects are confronted with unethical behaviors, they confirm that they are less likely than others to perform the behaviors (self-superiority), but when they encounter ethical behaviors, they do not announce that they are more likely than others to perform the behaviors (do not have self-superiority).