دو اثر فارسي در مجموعۀ 1511 كتابخانۀ ملي ملك مورخ 517- 519ق؛ با اشارتي به انتقال آثار شيعي و آموزش عربيت در نيشابور سدۀ پنجم و ششم هجري

Two Persian works in the collection No. 1511, at Malek National Library, dated 517-519 A.H., alluding also to the transferring of Arabic books and scholarship to Neyshabur in 5th-6th / 11-12 centuries

نسخۀ 1511 كتابخانۀ ملي ملك مجموعه‌اي داراي آثاري مورخ ميان سالهاي 517 تا 519ق است. اين مجموعه داراي متوني به زبانهاي عربي و فارسي عمدتاً در زمينۀ آموزش عربيّت و ادبيات عربي و يك اثر در قراآت قرآني و برخي مطالب پراكنده است. كاتبِ همۀ آثارِ مجموعه ابوجعفر محمدبن ابي‌الفضل الصايغي البيهقي است و از يادداشتهاي وي دانسته مي‌شود كه نسخه را براي خودش كتابت كرده و عمدة آنها را بر استادان فن خوانده است. وجود آثاري در آموزش فنون مختلف عربيّت، از جمله: نحو، عروض، قافيه، شرح معلقات و آثاري از اين دست نشان مي‌دهد كه احتمالاً اين آثار در آن دوره براي آموزش عربيّت در حوزۀ ادبي و البته ديني نيشابور رواج داشته‌اند. بنابراين، بررسي اين مجموعه براي شناسايي آثار رايج در آموزش عربيّت نيشابور سدۀ پنجم و ششم ارزشمند است. تني چند از نويسندگان حلقۀ آموزشي نيشابور به آموزش و انتقال متون شيعي اهتمام داشته‌اند كه موجب اهميت اين حلقه از ديدگاه پژوهش‌هاي شيعي است. از سويي با توجه به تاريخ كتابت مجموعه ميان سالهاي 517ـ519ق و اينكه دو اثر فارسي در آن درج شده مي‌توان گفت كه اين مجموعه كهن‌ترين دستنويس تاريخ‌دار شناخته شدۀ داراي آثار فارسي در ايران است.