نقد و بررسي تصحيح ديوان شمس طبسي

Criticism and review of the edition of Shams-e Tabasi’ Divan

شمس‌الدين محمد بن عبدالكريم طبسي، متخلّص به شمس، از شاعران قرن ششم و اوايل قرن هفتم هجري است. از آن جا كه نسخه‌اي مستقل از ديوان شمس در دست نيست، تا كنون، اين ديوان به صورت كامل و منقح، تصحيح نشده است. در سال 1343 تقي بينش با استفاده از دو نسخۀ قديمي و مقابلۀ آنها با چند نسخه ديگر، تصحيحي از آن ارائه داد و مقدّمه‌اي مفصّل و ارزشمند، به همراه تعليقاتي سودمند بدان افزود؛ اما با وجود تلاشهاي انكارناپذير مصحّح، باز هم اشكالاتي به اين ديوان راه يافته كه بيشتر به دليل پايبندي بيش از حد مصحّح به نسخۀ اساس بوده است. در اين مقاله، با استفاده از نسخه‌اي قديمي و مقابلۀ چند نسخۀ ديگر، گامي در جهت اصلاح اين اشتباهات برداشته شده است.

Shams al-Din Mohammad b. Abd al-Karim Tabasi, with the nom de plume, “Shams”, was one of the Persian poets in the latter half of the 12th c and the beginning of 13th c. As there exists no independent manuscript of his Divan, it has not yet been properly and fully amended. In 1964, by making use of two old manuscripts, and comparing them with several other manuscripts, Taqi Binesh presented an edition of the Divan with an extensive and valuable introduction along with some useful glosses. Nonetheless, despite the redactor’s indisputable endeavors, there have entered a number of inaccuracies into the Divan due to Binesh’s overdependence on his primary manuscript. In this article, by drawing on an old manuscript and comparing it with several other manuscripts, steps have been taken towards rectifying those inaccuracies.