نقد و بررسي تصحيح ترجمة الخواص زواره‌اي

A critical study of the amended edition of Zavārehei’s Tarjomat al-khavāss

ترجمة الخواص، تفسيرِ علي بن حسن زواره‌­اي، در 1394ش، به تصحيح منصور پهلوان منتشر شده است. پژوهش حاضر، با هدف بررسي و نقد تصحيح ياد شده، به روش توصيفي تحليلي انجام گرفته است. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد كه ميان متن مصحَّح و نسخۀ اساس و نسخه‌هاي ديگر ترجمة الخواص اختلاف‌هايي اعم از حذف و اضافه، تصحيف، تغيير و جابجايي واژه‌ها و تغيير در ساختار عبارت‌ها وجود دارد و مصحِّح از بيان اين تفاوت‌هاي بسيار احتراز جسته و در موارد فراواني قياساً نظر خود را ترجيح داده است. از اين رو، نمي‌توان اين تصحيح را برخوردار از معيارهاي لازمِ تصحيح انتقادي دانست، و بر خلاف ديدگاه مصحح، روش تصحيح ايشان را نمي‌توان بر پايۀ نسخ اساس تلقي كرد.

The Tarjomat al-khavāss, a Qor’anic commentary by Ali b. Hasan of Rey, was corrected by Mansoor Pahlavan and published in 1394 Sh./ 2015. The present article intends to make a critical study of the above-mentioned edition using a descriptive-analytical methodology. The findings of this study indicate that there are differences between the emended text and the primary MS (noskhe-ye asās) as well as other MSS of the Tarjomat al-khavāss, in terms ofomissions, additions, miswriting, shifting the positions of words, and changes in the construction of sentences. However, the editor has avoided addressing these many differences. He has often, based on informed guess, preferred his own choice of a variant. Therefore, his edition cannot be considered a critical amendment substantiated by necessary criteria. Contrary to the editor’s conviction, his method of emendation is not to be regarded as being based on primary MSS.