تأثير قدرت بازاري نظام بانكي در اثرگذاري سياست پولي از طريق كانال وام دهي بانك در ايران

The Effect of Market Power in the Banking System on the Lending Channel: Evidence from Iran

اثربخشي انتقال سياست پولي از طريق كانال اعتباري تحت تأثير عوامل مختلفي چون ويژگي‌هاي ترازنامه و قدرت بازاري صنعت بانكي مي‌باشد. هدف اصلي اين مقاله بررسي تأثير قدرت انحصاري سيستم بانكي بر اثربخشي انتقال سياست پولي از طريق مجراي وام‌دهي است. به اين منظور ابتدا شاخص لرنر براي سال‌هاي 1393-1380 محاسبه مي‌شود و سپس با به‌كارگيري داده‌هاي سطح بانك شامل ترازنامه و صورت سود و زيان 33 بانك، تابع رشد وام برآورد مي‌شود كه آماره سنجش قدرت بازاري به همراه ويژگي‌هاي ترازنامه‌اي بانك به‌عنوان متغيرهاي توضيحي مدل هستند. در اين تحقيق به منظور ارزيابي قدرت بازاري از تابع هزينه مرزي استفاده مي‌شود. نتايج برآورد الگو براساس رگرسيون داده‌هاي پانل و روش حداقل مربعات دو مرحله‌اي نشان مي‌دهد، كاهش قدرت بازاري موجب تقويت انتقال سياست پولي از طريق مجراي وام‌دهي مي‌شود. همچنين يافته‌ها حاكي از آن است، افزايش در بدهي بانك‌ها به بانك مركزي به‌عنوان شاخص سياست پولي اثر مثبت و معني‌دار اما ضعيف بر كانال وام‌دهي نظام بانكي دارد. افزون براين اثربخشي متفاوت انتقال سياست پولي در بين بانك‌هاي با ويژگي‌هاي مختلف از نظر اندازه و سرمايه و نقدينگي مورد تائيد قرار گرفت.

The main purpose of this investigation is to examine the impact of the banking market structure on the effectiveness of monetary policy transmission through the bank lending channel. In the first step, we computed the banking sector's market power during 2001 to 2014. In the second step, we evaluated loan growth to measure market power in the banking sector as one of the independent variables. In this order, we used panel data regression with fixed effects approach. In this paper, we measured market power by using frontier cost function. We used macroeconomic variables and balance sheet data of 33 banks to estimate the model and evaluate the factors affecting the lending channel. The results indicate that an increase in the market power has a negative effect on the bank lending channel of monetary transmission. Also, the results show the increase in bank debts to the central bank as a monetary policy indicator has a positive and significant but weak effect on the lending channel of the banking system.