بررسي تاثير استقرار زبان گزارشگري تجاري توسعه پذير (XBRL) بر رفتار تحليلگران مالي در ايران الگوي مدليابي معادلات ساختاري

Investigating the Impact of Implementing XBRL on the Financial Analysts` Behavior in Iran Using Structural Equations Modeling

در پي مشكلاتي كه سه دهه پيش، به دليل ارائه نامناسب اطلاعات و ناكارآيي اطلاعاتي در بازارهاي مالي دنيا بروز كرد، استاندارد بين المللي XBRL به عنوان راهكار گزارشگري مالي براي پيوستن به بازارهاي جهاني تدوين و ارائه شد. به دليل هزينه بربودن راه اندازي و استقرار اين استاندارد، ضروري است اثر آن در اركان مالي هر كشور ارزيابي و با تحليل هزينه - فايده، بهترين سناريوي پياده سازي اتخاذ شود. در پاسخ به اين ضرورت؛ پژوهش حاضر با بهره گيري از مدلسازي معادلات ساختاري و نرم افزار آموس (AMOS)، تاثير استقرار XBRL بر ابعاد رفتاري تحليلگران مالي -كه متخصصان تجزيه و تحليل اطلاعات هستند- را بررسي كرده است.. بررسي نظرات 140 تحليلگر كه با پرسشنامه جمع آوري شد، نشان دهنده تاثيرگذاري مثبت استقرار XBRL در بهبود ابعاد رفتاري تحليلگران مالي طي فرايند تصميم گيري و به ترتيب اولويت: 1- رفتار تحليلگري (78 درصد)، 2- رفتار جستجوگري (75 درصد)، 3- رفتار اعتبارسنجي (74 درصد) و 4- تورش هاي رفتاري (46 درصد) بود. نتايج آزمون تحليل واريانس نيز نشان داد سن و تجربه تحليلگر بر تفاوت هاي رفتاري وي در اخذ تصميم، تاثير معنادار دارد و سطح تحصيلات بدون تاثير معنادار است.

Inadequate and inefficient provision of information in the last three decades has resulted in some problems in global financial markets. As a result, XBRL international standard preparation was proposed as a solution for financial reporting to associante with international markets. Because of the cost concerns of implementing this standard, it is necessary to investigate its effects on different parts of countries` financial system to choose the best performance scenario via cost-benefit analysis. This paper investigates the impact of implementing extensible business reporting language (XBRL) on the financial analysts` behavior in Iran, by using AMOS software for Structural Equation Modeling. We analyzed 140 financial Analysts responses that were gathered via a questionnaire and found that XBRL has positive effects on financial analysts` behaviors in the decision-making process, as follows: 1) Analysis behavior (78%), 2) search behavior (75%), 3) validation behavior (74%) and 4. behavioral biases (46%). Also the results of ANOVA show that analysts’ age and experience affecnts their decision making behaviors.