نظارت كارآمد بر انتخابات

زمامداري مطلوب از جمله آرمان‌هاي والاي جامعه بشري است. سازوكار انتخابات، راهكار كارآمدي براي رسيدن به چنين غايتي محسوب شده است؛ اما بايد منطبق بر شاخصه­ هاي منصفانه و عادلانه برگزار شود تا ارزش‌هاي اجتماعي، حاكميت مردمي و حكومت قانونمند تضمين گردد. در اين راستا شيوه تصدي قدرت، تضمين حقوق بنيادين شهروندان و نظارت كارآمد بر انتخابات موضوعيت مي ­يابد. مقاله با هدف تحليل نظارت كارآمد بر انتخابات، در پي پاسخ‌دهي به اين پرسش است كه در بستر حقوق عمومي نظارت كارآمد بر انتخابات در مراحل مختلف از چه مباني، اصول، قواعد، رويه‌ها، سازوكارهاي حقوقي و قلمرويي تبعيت مي‌نمايد؟ موضوع با رويكرد توصيفي - تحليلي و با توسل به اصول و قواعد حاكم بر انتخابات منصفانه و رقابتي، شيوه مطلوب نظارت بر انتخابات در مراحل مختلف با استفاده از تجربه مفيد برخي كشورها و اسناد معتبر انتخاباتي مورد بررسي و تحليل قرار مي‌گيرد. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه به جهت مرتبط بودن انتخابات با ثبات سياسي، امنيت و نظم عمومي، حقوق شهروندان، حاكميت ملي و دولت قانونمند، فرايند تصدي قدرت بايد تحت كنترل و نظارت كارآمدي قرار گيرد و به دليل انسجام در برگزاري انتخابات، تضمين حقوق انتخاباتي و انتخابات منصفانه و رقابتي، كل فرايند انتخابات در مرحله قبل، حين و بعد از انتخابات مورد نظارت نهاد مستقل و بي‌طرف انتخاباتي با صلاحيت نظارتي عام قرار مي‌گيرد.