بررسي تغييرات واكه‌اي پسين گرد در گونه‌هاي زباني استان اصفهان: چارچوب واج‌شناسي زايشي

An Investigate on the Changes of High Round Back vowel in Isfahan Province’s Language Types: Generative Phonology Framework

در پژوهش حاضرتناوب‌هاي واكه‌ي پسين گرد درگونه‌هاي زباني استان اصفهان، در مقايسه با فارسي معيار مورد بررسي قرار گرفته‌است. داده‌ها از طريق ده ساعت مصاحبه با ده گويشور 30 تا 60 ساله، جمع آوري شده و سپس به‌روش توصيفي - تحليلي، در چارچوب واج‌شناسي زايشي بررسي شده‌اند. دستاورد مقاله‌ي حاضر قاعده‌ي تبديل واكه‌ي‌ افراشته‌ي پسين گرد /u/ به واكه‌ي افراشته‌ي پيشين غيرگرد [i] است،در شرايطي كه پيش و يا پس از آن آواهاي تيغه‌اي بيايد. دستاوردها نشان مي‌دهند در شش موقعيت واژه‌ها از اين قاعده پيروي نمي‌كنند. هنگامي‌كه: 1- قاعده‌ي "مانع" از ساخت تغيير يافته‌ي واژه‌اي جلوگيري‌كند.مانند روز.2- واكه‌ي پسين گرد /u/ به واكه‌ي پيشين گرد [y] تبديل شده‌باشد. مانند: دود.3-واكه‌ي [u]روساخت واكه‌ي /a/ قبل از خيشومي‌ها باشد. مانند: باغبون. 4-واكه‌ي /u/قبل از خوشه‌‌ي همخواني بيايد. مانند:دوست. 5-وام‌واژه‌ باشد. مانند: محصول. 6-كلمات، خاص منطقه و محلي باشند.مانند: چوري، خارسو.

The present paper investigates the phonological alternations of high round back vowel /u/ in Language varieties of Isfahan Province in comparison to standard Persian. The data were gathered through a ten-hour interview with ten 30 to 60 year-old informants. This research is conducted in descriptive-analytic method in Generative Phonology framework. The outcome of the present paper was the phonological rule of changing of high round back vowel /u/ into high front [i], while a coronal consonant comes adjacent to the vowel. This paper indicates that only under six conditions this rule would not be applicable, which are as follows: 1.When “Blocking” prevents the formation of the new word: /ruz/ 2. Round back vowel /u/ is changed into front [y]:/dud/ .3. /u/ is the phonetic representation of low back /a/ preceding a nasal consonant:[Tehrun].4./u/ precedes consonant cluster: /dust/.5. Loan words:/mahsul/.6.local words: [tsuri],[xɑrsu].