رابطه استفاده آسيب زا از تلفن همراه با عملكرد تحصيلي دانشجويان: نقش واسطه اي كيفيت خواب

The Relationship Between Problematic Mobile Usage and Academic Performance Among Students: The Mediating Role of Sleep Quality

زمينه و اهداف: استفاده از گوشي‌هاي تلفن همراه در سال‌هاي اخير به جزء جدايي‌ناپذير زندگي تبديل‌شده است. باوجود كاربردهاي مفيد تلفن همراه، استفاده بيش‌ازحد و مداوم آن زمينه وابستگي و آسيب را در افراد ايجاد مي‌نمايد. هدف پژوهش حاضر بررسي رابطه استفاده آسيب‌زا از تلفن همراه با عملكرد تحصيلي دانشجويان با توجه به نقش واسطه‌اي كيفيت خواب در سال 1395 بود. روش بررسي: پژوهش حاضر از نوع توصيفي با طرح همبستگي است. تعداد 172 دانشجوي پزشكي عمومي دانشگاه علوم پزشكي كاشان (101 دختر و 71 پسر) با روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌اي (متناسب با جنسيت) انتخاب‌شده و به پرسشنامه‌هاي استفاده مفرط از تلفن همراه (COS، جنارو و همكاران، 2007) و كيفيت خواب پيتزبورگ (بايسي و همكاران، 1989) و سؤالات دموگرافيك و معدل ترم گذشته پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگي پيرسون و تحليل رگرسيون سلسله مراتبي از طريق نرم‌افزار Spss-22 مورد تجزيه‌و تحليل قرار گرفت.. يافته‌ها: تايج نشان داد كه استفاده مفرط از تلفن همراه با عملكرد تحصيلي همبستگي منفي معناداري داشته و به‌طور معكوس آن را پيش‌بيني مي‌نمايد (46/0-=β و 6/93- = t و01/p<0) همچنين، نتايج رگرسيون سلسله مراتبي نشان‌دهنده نقش واسطه‌اي كيفيت خواب در ارتباط ميان استفاده مفرط از تلفن همراه و عملكرد تحصيلي بود. نتيجه‌گيري: استفاده بيش‌ازحد تلفن‌هاي همراه داراي تأثيرات منفي بر خواب، سلامت رواني و عملكرد تحصيلي دانشجويان مي‌باشد. بنابراين، هدايت دانشجويان به استفاده هدفمند، كارآمد و ايمن از تلفن همراه و بالا بردن دانش آن‌ها در زمينه تأثيرات منفي مستقيم و غيرمستقيم استفاده بيش‌ازحد از تلفن همراه داراي اهميت است.

Background and Aims: The use of mobile phones has recently become an indispensable part of life. Although mobile phones have several advantages, their excessive use can make individuals prone to dependence. The present descriptive correlational study aimed to explore the relationship between problematic mobile use and academic performance among students by considering the mediating role of sleep quality. Methods: The study was a descriptive correlational design. Stratified multi-stage sampling based on gender was used to select 172 students (101 females, 71 males) among the students of the Kashan University of Medical science and Health Services. The respondents filled out Cell-Phone Over-Use Scale (COS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). In addition, students’ pervious term Grade Point Average (GPA) was considered as the criterion for their academic performance. Pearson product moment correlation and hierarchical regression analysis were run in Spss (Version 22) to analyze the data. Results: The results revealed that excessive mobile use has a statistically significant negative relationship with academic performance and can inversely predict it (P<0/01, t= -6/93, β= -0/46). Also, the results of hierarchical regression analysis indicated the mediating role of sleep quality in the relationship between problematic mobile use and academic performance. Conclusion: Despite their beneficial uses, excessive use of mobile phones can have negative influences on sleep, mental health, and academic performance of students. Hence, it is highly important to help students use mobile phones purposefully, efficiently, and safely and enhance their knowledge of the negative effects of excessive mobile use.