ايران- عراق: چشم اندازي بر راهبردي شدن مناسبات دوجانبه

كشور عراق به دليل وزن ژئوپليتيكي و ظرفيت بالقوه­ اقتصادي، يكي از بازيگران مهم در منطقه­ خاورميانه است. حمله­ نظامي آمريكا به عراق و سقوط صدام درمارس 2003 سبب تحولات ژئوپليتيكي نويني نه تنها در سياست خارجي اين كشور، بلكه در روابط با همسايگان شد و فرصت­هاي جديدي را براي سرآغاز مناسبات راهبردي با ايران فراهم كرد. تهران نيز ضمن استقبال از تحولات جديد در عراق پس از صدام، درپي گسترش مناسبات در عرصه­ هاي مذهبي، سياسي، اقتصادي و امنيتي برآمد. به ­رغم افزايش رقابت­ هاي منطقه اي ناشي از خلاء قدرت در عراق و حضور عربستان سعودي به عنوان رقيب استراتژيك ايران در منطقه، بسترهاي اصلي براي ايجاد اتحاد راهبردي درمناسبات ايران- عراق به دلايلي بيش از هر زمان ديگري مُهيا است: نخست، تحولات عراق نقش كليدي در مسائل سياسي- امنيتي ايران همچون حفظ امنيت، تماميت ارضي و مقابله با تروريسم دارد. دوم، اشتراكات فرهنگي، پيوندهاي مذهبي و مبادلات اقتصادي در ايجاد اتحاد راهبردي دو كشور نقشي مهم دارند. با توجه به اين مهم، پژوهش حاضر به تبيين عناصر و متغيرهاي اثرگذار بر اتحاد راهبردي دو كشور مي­پردازد. پرسش اصلي پژوهش حاضر عبارت است از: در پرتو تحولات سياسي پس از صدام تا چه ميزان امكان اتحاد راهبردي در مناسبات دو كشور ايران و عراق وجود دارد؟ فرضيه پژوهش: " با توجه به اشتراك مذهبي، فرهنگي، اقتصادي و مسائل امنيتي، دو كشور ايران و عراق مي ­توانند در راهبرد بلندمدت مناسبات سياسي خود مكمل واقع شده و به اتحاد راهبردي دست يابند". روش تحقيق در اين پژوهش، تبيين علّي و نوع پژوهش كاربردي است.