عوامل مؤثر در ايجاد بي‌ثباتي سياسي و امنيتي منطقه خليج‌فارس

در منطقه ژئوپليتيك خليج ­فارس عوامل بسياري توان برهم ­زدن ثبات سياسي و امنيتي منطقه را دارد. هر يك از عوامل داراي ابعاد متفاوتي ­اند و در سطوح متفاوتي قرار دارند. با اين­حال در منطقه خليج­ فارس، مهمترين عاملي كه ساخت ذهني منطقه را تشكيل داده ”رقابت“ است و به عنوان عامل فرادست؛ ديگر عوامل بي­ثبات را تحت‌الشعاع خود قرار مي­ دهد. سئوال اصلي پژوهش اين است كه ناپايداري و بي­ ثباتي در منطقه خليج ­فارس ريشه در چه عواملي دارد و آيا عاملي وجود دارد كه بتواند ديگر عوامل را تحت ­الشعاع خود قرار دهد و به عنوان عامل اصلي در بي­ ثباتي منطقه به حساب آيد؟ فرضيه مقاله در پاسخ به سئوال پژوهش اين است كه عوامل متعددي در منطقه وجود دارد كه باعث بي ­ثباتي در منطقه شده­اند با اينحال مهم­ترين عاملي كه ظرفيت ايجاد ثبات و يا بي­ ثباتي در منطقه خليج فارس را دارد، ”نظام ژئوپليتيك“ منطقه است و هر يك از نظام ­هاي سياسـي منطـقه در تلاشند تا به يك جايـگاه برتر در اين ساختار ژئوپليتيك برسند. نظام­هاي متعدد امنيتي ناشي از ساختار ژئوپليتيكي و نظم ژئوپليتيك دوقطبي منطقه­ اي بوده و زمينه اصلي بروز چالش ­هاي سياسي در منطقه مي­ باشد؛ درحاليكه تغيير ساخت ژئوپليتيك منطقه منجر به تغيير نظام امنيتي منطقه شده و رويكرد سياست خارجي دولت­ هاي منطقه، ظرفيت خنثي ­سازي و بلااثر كردن عوامل تنش ­زاي منطقه را خواهد داشت و بستر را براي ايجاد ثبات امنيتي و سياسي در اين منطقه فراهم مي­ نمايد. مقاله به روش توصيفي-تحليلي و با استفاده از ابزار كتابخانه ­اي نظير كتب، مقالات، اينترنت و مصاحبه با اساتيد و نخبگان دانشگاهي مورد نگارش درآمده است.